వనరాజ కోడి: బరువు, గుడ్లు, ఎలా పెంచాలి

వనరాజ ఒక మెరుగైన కోడి రకం, జాతి కాదు. హైదరాబాద్‌లోని ICAR కోళ్ల పరిశోధన సంస్థ (ICAR-DPR) గ్రామాల్లో, గిరిజన ప్రాంతాల్లో పెరట్లో స్వేచ్ఛగా తిరిగే పెంపకం కోసం దీన్ని అభివృద్ధి చేసింది: మాంసం, గుడ్లు రెండింటి కోసం పెంచే, తట్టుకునే శక్తి ఉన్న రంగురంగుల కోడి (ICAR-DPR). రైతులకు అందే పిల్లలు, ICAR-DPR దగ్గర ఉండే PD-1, PD-2 అనే రెండు పేరెంట్ లైన్‌లను సంకరం చేయడం ద్వారా పుడతాయి (ICAR-DPR).

ఎలా గుర్తించాలి

• రంగు: రంగురంగుల ఈకలు (ICAR-DPR). చాలా నాటు పెట్టలు కూడా రంగురంగులుగా ఉంటాయి; కాబట్టి రంగును బట్టి మాత్రమే అది వనరాజ అని చెప్పలేం.
• గుడ్లు: గోధుమ రంగు పెంకు (ICAR-DPR).
• ఎదిగిన కోళ్ల బరువు: పుంజులు సుమారు 2.2–2.5 కిలోలు, పెట్టలు సుమారు 1.8–2.0 కిలోలు (ICAR-DPR).
• పెరిగే కోళ్లు: 6 వారాలకు సుమారు 650–750 గ్రాములు (ICAR-DPR కరపత్రం). రైతుల పెరట్లో పుంజులు 12 వారాలకు 1.5–1.8 కిలోలకు చేరుతాయి (ICAR-DPR).

దేనికి ఉపయోగపడుతుంది

• మాంసం, గుడ్లు. ICAR-DPR దీన్ని రెండు అవసరాలకూ (మాంసం, గుడ్లు) పనికొచ్చే రకం అంటుంది (ICAR-DPR).
• పెరట్లో గుడ్లు. బయట స్వేచ్ఛగా తిరిగే పరిస్థితుల్లో పెట్ట సంవత్సరానికి సుమారు 100–110 గుడ్లు పెడుతుంది (ICAR-DPR, ICAR-DPR కరపత్రం). ఇది పెరట్లో మేత ఏరుకునే కోళ్ల లెక్క; పంజరాల్లో పూర్తిగా దాణా పెట్టి పెంచే కోళ్లది కాదు.
• మాంసం. పుంజులు సుమారు 12 వారాలకు అమ్మకానికి సిద్ధమవుతాయి (ICAR-DPR).
• పెంచడానికి రెండు మార్గాలు. పెరట్లో సహజంగా దొరికే మేత ఎక్కువగా ఉన్న చోట, గుడ్ల కోసం 10–20 కోళ్లను బయట స్వేచ్ఛగా పెంచవచ్చు. కొనేవారు మాంసం కోరుకునే చోట, అమ్మకపు బరువు వచ్చే వరకు వనరాజను షెడ్‌లో సమతుల దాణాతో పెంచవచ్చు (TANUVAS సమీక్ష).
• తట్టుకునే శక్తి. కఠినమైన, రకరకాల వాతావరణాలకు ఇది సరిపోతుంది; జమ్మూ కాశ్మీర్ నుండి అండమాన్ నికోబార్ దీవుల వరకు భారతదేశంలోని అన్ని వాతావరణ మండలాల్లో రైతులు దీన్ని పెంచుతున్నారు (ICAR-DPR).

ఎక్కువగా ఎక్కడ కనిపిస్తుంది

వనరాజకు సొంత జిల్లా అంటూ లేదు: హైదరాబాద్‌లోని రాజేంద్రనగర్‌లో ఉన్న ICAR-DPRలో దీన్ని అభివృద్ధి చేశారు; ఇప్పుడు భారతదేశం అంతటా పెంచుతున్నారు. సుమారు 38 లక్షల వనరాజ కోళ్లు రైతులకు చేరాయని, ప్రభుత్వ సంస్థలకు 3.17 లక్షల వనరాజ తల్లిదండ్రి కోళ్లను (పేరెంట్ కోళ్లను) సరఫరా చేశామని ICAR-DPR చెబుతుంది (ICAR-DPR). దక్షిణ భారతదేశంలో, 2022 మార్చి నాటికి హోసూరులోని TANUVAS కోళ్ల కళాశాల తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతులకు 7,12,354 వనరాజ, గ్రామప్రియ పిల్లలను సరఫరా చేసింది (TANUVAS). తిరునెల్వేలి చుట్టుపక్కల గిరాకీ ఉండటంతో, అక్కడి TANUVAS పశువైద్య కళాశాల కూడా రైతుల కోసం వనరాజ, గ్రామప్రియ గుడ్లను పొదిగిస్తుంది (TANUVAS సమీక్ష).

పెంపకం చిట్కాలు

• ముందుగా పిల్లలకు వెచ్చదనం (బ్రూడింగ్). పిల్లలకు వెచ్చదనం, దాణా, వేటాడే జంతువుల నుండి రక్షణ కావాలి. నేల మీద 2–3 అంగుళాల మందంలో వరి పొట్టు, రంపపు పొట్టు లేదా శుభ్రమైన ఇసుక పరిచి, దాని మీద పాత వార్తాపత్రికలు వేసి, బ్రూడర్ దడి (బ్రూడర్ గార్డ్) లోపల వేడి ఇవ్వండి (ICAR-DPR కరపత్రం). బయటికి వదిలే ముందు సుమారు 6 వారాల పాటు బ్రూడర్ కింద ఉంచండి (TANUVAS సమీక్ష).
• ఆ తర్వాత బయట స్వేచ్ఛగా. మీ స్థలాన్ని, చుట్టూ సహజంగా దొరికే మేతను బట్టి ఒక్కో ఇంటికి 10–20 కోళ్లు ఉంచండి (ICAR-DPR కరపత్రం).
• రాత్రి గూడు. వేటాడే జంతువుల నుండి కాపాడటానికి రాత్రి కోళ్లను మూసి ఉంచండి. సాయంత్రం ఒక్కో కోడికి 20–30 గ్రాముల గింజలు ఇవ్వండి; ప్రతి ఉదయం బయటికి వదిలే ముందు శుభ్రమైన నీళ్లు ఇవ్వండి (ICAR-DPR కరపత్రం).
• స్థానిక గింజలతో పిల్లల దాణా. సుమారు 50 భాగాలు గింజలు (మొక్కజొన్న, సజ్జలు, జొన్నలు, రాగులు లేదా నూకలు), 20 భాగాలు తవుడు, 28 భాగాలు నూనె చెక్క, 2 భాగాలు విటమిన్, ఖనిజ లవణ మిశ్రమం కలపాలని ICAR-DPR కరపత్రం సూచిస్తుంది (ICAR-DPR కరపత్రం).
• వ్యాధులు రాకుండా చూడండి. రాత్రి గూడును తరచూ శుభ్రం చేయండి. ప్రతి 2–3 నెలలకు నట్టల నివారణ, మారెక్స్ వ్యాధి, కొక్కెర తెగులు (రాణిఖేత్), ఇన్ఫెక్షియస్ బర్సల్ డిసీజ్ (గంబోరో), కోళ్ల మశూచి టీకాలు వేయించాలని ICAR-DPR సలహా ఇస్తుంది; టీకాల పట్టిక కోసం మీ పశువైద్యుడిని అడగండి (ICAR-DPR కరపత్రం). కోళ్లను ఆరోగ్యంగా ఉంచడం గురించి మరిన్ని వివరాలకు చూడండి: నాటు కోళ్ల పెంపకం: జాతులు, కొనడం, సంరక్షణ.

కొనేటప్పుడు చిట్కాలు

• తెలిసిన హేచరీ నుండి కొనండి. ఒక కోడి వనరాజ అని రుజువు చేసే స్థిరమైన రూపం ఏదీ లేదు; నాటు కోళ్లతో సంకరాలు కూడా ఎక్కువే. ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. పిల్లలు ఎక్కడ పొదిగినవో అడగండి; ప్రభుత్వ హేచరీలు, TANUVAS కేంద్రాలు, ICAR-DPR స్వయంగా పిల్లలను సరఫరా చేస్తాయి (TANUVAS, ICAR-DPR కరపత్రం).
• మీరు బ్రూడింగ్ చేయలేకపోతే, బ్రూడింగ్ అయిన కోళ్లను కొనండి. పిల్లలను పెరట్లోకి పంపే ముందు సాధారణంగా సుమారు 6 వారాల వరకు బ్రూడింగ్ చేస్తారు (TANUVAS సమీక్ష). అవి ఏ తేదీన పొదిగాయో, ఏ టీకాలు వేశారో అడగండి.
• ఆరోగ్యంగా ఉన్న కోళ్లనే కొనండి. నీరసంగా ఉన్న, రెక్కలు వాల్చి కదలకుండా కూర్చున్న, తల వాచిన, ముక్కు నుండి నీరు కారుతున్న, లేదా జుట్టు, గడ్డం (వాటిల్స్) రంగు మారిన కోళ్లను కొనకండి (బర్డ్ ఫ్లూ కార్యాచరణ ప్రణాళిక).

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

వనరాజ ఒక జాతా?

కాదు. ఇది మెరుగైన రకం; ICAR-DPR దగ్గర ఉండే PD-1, PD-2 అనే రెండు పేరెంట్ లైన్‌లను సంకరం చేసి దీన్ని ఉత్పత్తి చేస్తారు (ICAR-DPR). NBAGR జాబితాలోని నమోదైన కోడి జాతుల్లో ఇది లేదు (ICAR-NBAGR).

వనరాజ పెట్ట ఎన్ని గుడ్లు పెడుతుంది?

బయట స్వేచ్ఛగా తిరిగే పరిస్థితుల్లో సంవత్సరానికి సుమారు 100–110 గోధుమ రంగు గుడ్లు (ICAR-DPR).

వనరాజ ఎంత బరువు పెరుగుతుంది?

ఎదిగిన పుంజులు సుమారు 2.2–2.5 కిలోలు, పెట్టలు సుమారు 1.8–2.0 కిలోలు; పెరట్లో పుంజులు 12 వారాలకు 1.5–1.8 కిలోలకు చేరుతాయి (ICAR-DPR).

వనరాజను నాటు కోళ్లలాగే పెంచవచ్చా?

అవును, పెరట్లో స్వేచ్ఛగా తిరిగే పెంపకం కోసమే దీన్ని తయారు చేశారు. ముందుగా సుమారు 6 వారాల పాటు పిల్లలకు బ్రూడింగ్ చేయండి, రాత్రి కోళ్లను గూడులో మూసి ఉంచండి (ICAR-DPR కరపత్రం, TANUVAS సమీక్ష).

తరువాత

దీన్ని ICAR-DPR ఇతర రకాలతో — గుడ్ల కోసం గ్రామప్రియ, మాంసం, గుడ్ల కోసం శ్రీనిధి — కర్ణాటకకు చెందిన గిరిరాజతో పోల్చి చూడండి. కొనడం, సంరక్షణ గురించి ఈ పేజీ చదవండి: నాటు కోళ్ల పెంపకం: జాతులు, కొనడం, సంరక్షణ; అమ్మకానికి ఉన్న నాటు కోళ్లను చూడండి.