నాటు కోళ్లు పడుకోవడానికి, గుడ్లు పెట్టడానికి, పెరగడానికి సురక్షితమైన, పొడి చోటు కావాలి: పెరటి మందకు ఒక సాధారణ కోళ్ల గూడు, పెద్ద మందకు తక్కువ ఎత్తు గోడలు, డీప్ లిట్టర్ నేల ఉన్న షెడ్. అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనవాటికి ఖర్చు తక్కువే: ఎత్తైన నేల, ఎక్కడా సందులు లేని తీగ జాలీ, ఒక్కో కోడికి సరిపడా స్థలం, క్రమం తప్పకుండా శుభ్రం చేయడం.
కోళ్ల గూడా, షెడ్డా?
నాటు కోళ్లను నేల మీద పెంచే మూడు పద్ధతులను TANUVAS వివరిస్తుంది (TANUVAS):
| పద్ధతి | మంద పరిమాణం | వసతి |
|---|---|---|
| పెరటి పెంపకం | 10–20 కోళ్లు | పగలు కోళ్లు బయట మేత ఏరుకుంటాయి, రాత్రి కోళ్ల గూడులో పడుకుంటాయి |
| అర్ధ సాంద్ర పద్ధతి | 50–100 కోళ్లు | పగలు కొబ్బరి తోటలో గానీ ఇతర తోటలో గానీ బయట, రాత్రి షెడ్‌లో |
| డీప్ లిట్టర్ | పెద్ద మందలు | కోళ్లు షెడ్‌లోనే లిట్టర్ మీద ఉంటాయి, అక్కడే పూర్తిగా దాణా తింటాయి |
- పెరట్లో కోళ్లు రాత్రి చెట్ల మీద గానీ గూడులో గానీ కూర్చుని పడుకుంటాయి; ఒక గూడులో సుమారు 20 నాటు కోళ్ల వరకు పడతాయి (TANUVAS).
- గాలి బాగా ఆడే, కొంత వెలుతురు ఉండే, వేటాడే జంతువుల నుండి రక్షణ ఉండే కోళ్ల గూడు ఉండాలని ICAR-DPR చెబుతుంది (ICAR-DPR). ఒక్కో కోడికి ఇంత స్థలం అని అధికారిక కొలత ఏదీ లేదు: మంద మొత్తం ఇరుకు లేకుండా రాత్రి కూర్చోగలిగేంత పెద్దగా, శుభ్రం చేయడానికి సులువుగా ఉండేలా కట్టండి.
ఒక్కో కోడికి స్థలం
డీప్ లిట్టర్ నేల మీద ఒక్కో కోడికి కనీసం ఇంత స్థలం ఇవ్వండి:
| కోడి | నేల స్థలం |
|---|---|
| మాంసం కోసం పెంచే కోళ్లు, అమ్మే వరకు | సుమారు 1 చదరపు అడుగు (TANUVAS) |
| గుడ్లు పెట్టే పెట్టలు | సుమారు 2 చదరపు అడుగులు (TNAU) |
| పుంజులతో పాటు ఉండే బ్రీడింగ్ పెట్టలు | 2–2.5 చదరపు అడుగులు (TANUVAS) |
మొదట్లో కోడిపిల్లలకు చాలా తక్కువ స్థలం సరిపోతుంది: చూడండి కోడిపిల్లలకు స్థలం. పగలు బయట తిరిగే కోళ్లకు, స్వేచ్ఛగా తిరిగే పద్ధతిలో ఒక హెక్టారుకు సుమారు 250 ఎదిగిన కోళ్లు, అర్ధ సాంద్ర పద్ధతి ఆవరణల్లో సుమారు 750 కోళ్లు ఉండవచ్చని TNAU చెబుతుంది (TNAU) — అంటే ఎకరానికి సుమారు 100, 300.
సాధారణ షెడ్ కట్టండి
- చోటు: వాన నీరు ఎప్పుడూ నిలవని ఎత్తైన నేల; శుభ్రమైన నీళ్లు, కరెంటు, రోడ్డు సౌకర్యం ఉండాలి; జనం రాకపోకలకు దూరంగా ఉండాలి (TANUVAS).
- దిశ: ఎండ నేరుగా లోపలికి పడకుండా, షెడ్ పొడవు తూర్పు–పడమరగా ఉండాలి (TNAU).
- నేల: తేమ, వాన నీరు లోపలికి రాకుండా నేల మట్టానికి 1–2 అడుగులు ఎత్తుగా ఉండాలి; ప్రతి బ్యాచ్ తర్వాత లిట్టర్‌ను తీసేయగలిగేలా సిమెంట్ చేయాలి (TANUVAS).
- గోడలు: సుమారు 1 అడుగు ఎత్తు గోడ, దాని పైన తీగ జాలీ; ఎక్కడా సందులు ఉండకూడదు (TANUVAS).
- కొలతలు: గాలి అడ్డంగా ప్రవహించేలా వెడల్పు 20–25 అడుగులకు మించకూడదు; మధ్యలో ఎత్తు సుమారు 12–15 అడుగులు; పొడవు మీ మందను బట్టి ఉంటుంది (TANUVAS, TNAU).
- పైకప్పు: పెంకులు లేదా ఆకుల కప్పు (TNAU); వాన లోపలికి రాకుండా సుమారు 3 అడుగుల (0.9 మీ.) చూరు ఉండాలి (TNAU).
- గాలి ప్రసరణ: జాలీకి బూజు, దుమ్ము పట్టకుండా చూడండి; ఈ ఒక్క పని వల్లే గాలి ప్రసరణ 50% పెరగవచ్చని TNAU చెబుతుంది (TNAU).
డీప్ లిట్టర్ నేల
- వరి పొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు లేదా కొబ్బరి పీచు పొట్టు వాడండి — మీ ప్రాంతంలో చౌకగా దొరికే, నీటిని పీల్చుకుని త్వరగా ఆరిపోయేది ఏదైనా సరే (TANUVAS, TNAU).
- సిమెంట్ నేల మీద 8–10 సెం.మీ. మందంగా పరచండి (TANUVAS); TNAU దాన్ని క్రమంగా పెరగనిస్తుంది — చలికాలంలో ఎక్కువ మందంగా, వేసవిలో పలుచగా (TNAU).
- పిడికిలి పరీక్ష: లిట్టర్‌ను పిడికిలిలో పట్టి చేయి తెరిస్తే మంచి లిట్టర్ విడిపోతుంది; తడి లిట్టర్ ముద్దలాగే ఉంటుంది; బాగా పొడిగా ఉన్న లిట్టర్ దుమ్ము లేపుతుంది (TNAU).
- చలి లేదా వర్షాకాలంలో వారానికి రెండుసార్లు, వేడి వాతావరణంలో వారానికి ఒకసారి లిట్టర్‌ను తిరగవేయండి (TNAU). తడిసిన లేదా గట్టిపడి ముద్దలైన భాగాలను — ముఖ్యంగా నీటి తొట్ల దగ్గర — తీసేసి, కొత్త పొడి లిట్టర్ వేయండి.
- వాడిన లిట్టర్ మంచి ఎరువు: దాన్ని షెడ్ నుండి దూరంగా తీసుకెళ్లి, ఎండబెట్టండి లేదా కంపోస్ట్ చేయండి (TNAU). చూడండి: నాటు కోళ్లను అమ్మడం ఎలా: వయసు, ధర, సురక్షిత చెల్లింపు.
కూర్చునే కర్రలు, గుడ్లు పెట్టే గూళ్లు
- కూర్చునే కర్రలు: నేల నుండి సుమారు 3–5 అడుగుల ఎత్తులో చెక్క కర్రలు (TNAU). ఒక్కో కోడికి ఇంత పొడవు అని అధికారిక కొలత లేదు: ప్రతి కోడీ రాత్రి ఇరుకు లేకుండా కూర్చోగలిగేంత పొడవు ఇవ్వండి.
- చెక్క, వెదురులో పేలు, నల్లి పురుగులు (మైట్స్) దాక్కుంటాయి; కాబట్టి కర్రలను, కోళ్ల గూళ్లను క్రమం తప్పకుండా శుభ్రం చేయండి (ICAR-DPR).
- గుడ్లు పెట్టే గూళ్లు: ప్రతి 5 పెట్టలకు సుమారు ఒకటి (TANUVAS); పెట్టలు గుడ్లు పెట్టడం మొదలుపెట్టడానికి 2 వారాల ముందే వాటిని ఏర్పాటు చేయండి (TNAU).
- ఇసుక లేదా పొట్టు నింపిన వెదురు బుట్టలు, వెడల్పు మూతి కుండలు బాగా పనిచేస్తాయి; అవి లేకపోతే పెట్టలు లిట్టర్ మీదే గుడ్లు పెడతాయి, గుడ్లు పగులుతాయి లేదా మురికి అవుతాయి (TANUVAS). చెక్క పెట్టెలు అయితే: సుమారు 30 × 30 × 40 సెం.మీ. (TNAU).
- నాటు పెట్టలు ఎత్తైన చోట గుడ్లు పెట్టడానికి ఇష్టపడతాయి; కాబట్టి బుట్టలను కొంచెం ఎత్తులో వేలాడదీయండి (TANUVAS) — నిశ్శబ్దంగా, చీకటిగా ఉండే మూలలో.
- పెట్టలు పొదల్లో గుడ్లను దాచకుండా గూళ్లలో వరి గడ్డి లేదా రంపపు పొట్టు పరచండి; గుడ్లను తరచూ సేకరించండి: పగిలిన గుడ్లు, అక్కడక్కడా పడి ఉన్న గుడ్లు పెట్టలకు గుడ్లు తినే అలవాటు నేర్పుతాయి (TNAU).
దాణా తొట్లు, నీటి తొట్లు
- ప్రతి 50 కోడిపిల్లలకు 1 దాణా తొట్టి (ఫీడర్), 1 నీటి తొట్టి (డ్రింకర్) ఇవ్వండి (TNAU); పెరిగే దశలోని ప్రతి 50 కోళ్లకు 25 కిలోల ట్యూబ్ ఫీడర్ ఒకటి (TNAU).
- దాణా తొట్టి అంచు కోళ్ల వీపు ఎత్తులో ఉండేలా వేలాడదీయండి (TNAU); తొట్టిని నాలుగింట మూడు వంతుల వరకే నింపండి (TNAU).
- దాణా తొట్లను, నీటి తొట్లను ప్రతిరోజూ కడగండి (TANUVAS).
- వేసవిలో అన్ని కోళ్లూ ఒకేసారి తాగగలిగేలా 20–30% ఎక్కువ నీటి తొట్లు పెట్టండి (TNAU).
- రైతుల ప్రకటనల్లో దాణా తొట్లు, నీటి తొట్లు వెతకండి; కోళ్లు ఎంత నీళ్లు తాగుతాయో కూడా చూడండి.
వేటాడే జంతువులను లోపలికి రానివ్వకండి
పాములు, ముంగిసలు, పిల్లులు, ఎలుకలు, పందికొక్కులు, గద్దల వంటి వేటాడే పక్షులు — ఇవన్నీ కోళ్లను పట్టుకుపోతాయి. పెరట్లో వ్యాధుల కంటే పాములు, వేటాడే పక్షుల వల్లే ఎక్కువ కోడిపిల్లలు పోతాయని TANUVAS చెబుతుంది (TANUVAS).
- జాలీలోని ప్రతి సందును మూసేయండి: పాములు, ముంగిసలు, పిల్లులు చిన్న కన్నాల గుండా కూడా లోపలికి దూరుతాయి (TANUVAS).
- ఎలుకలను, పాములను ఆపడానికి సిమెంట్ నేలను గోడల బయటికి సుమారు 1.5 అడుగుల వరకు పొడిగించండి (TNAU).
- ఎలుకలు, పందికొక్కులు ఎక్కి లోపలికి రాకుండా, తలుపు దగ్గరి వాలు బల్లకు, షెడ్‌కు మధ్య 1 అడుగు ఖాళీ వదలండి (TANUVAS).
- షెడ్ చుట్టూ 3 మీటర్ల వెడల్పు వరకు మొక్కలు లేకుండా శుభ్రంగా ఉంచండి (TNAU); ఎలుకలు అందుకోలేని చోట దాణాను నిల్వ చేయండి (TANUVAS).
- కోళ్లు మేసే ప్రదేశానికి కంచె వేయండి, పైకప్పు లేని ఆవరణల మీద తీగ జాలీ కప్పండి; పిల్లలకు ఈకలు వచ్చే వరకు, సుమారు ఒక నెల పాటు, పెట్టను, దాని పిల్లలను గూడులోనే ఉంచండి (TANUVAS).
- ప్రతి సాయంత్రం కోళ్ల గూడును మూసేయండి.
వేడి, వాన, చలి
- సుమారు 29 °C వరకు పెట్టలు సౌకర్యంగా ఉంటాయి; సుమారు 32 °C దాటితే తక్కువ తింటాయి, తక్కువ గుడ్లు పెడతాయి; సుమారు 38 °C దాటితే చాలా కోళ్లు చనిపోవచ్చు (TNAU).
- వేసవిలో నీడనిచ్చే చెట్లు, రోజంతా చల్లని నీళ్లు ఉండాలి; షెడ్ పక్కల తడి గోనె సంచులు వేలాడదీయండి (TNAU); రేకుల పైకప్పుకు సున్నం వేసి, దాని మీద కొబ్బరి లేదా తాటి ఆకులు పరచండి (TNAU).
- వర్షాలకు ముందే కారే చోట్లను బాగుచేయండి; షెడ్ చుట్టూ నీరు నిలవకుండా చూడండి (TNAU).
- చలి రాత్రుల్లో పక్కల గోనె సంచుల తెరలు వేలాడదీయండి, కానీ రాత్రింబవళ్లూ కాదు: మురిగిన గాలి వ్యాధులను తెస్తుంది (TNAU).
బ్యాచ్‌ల మధ్య శుభ్రం చేయండి
ఒక షెడ్‌లో ఒకే వయసు కోళ్లను ఉంచండి; ఒక బ్యాచ్‌కు మరో బ్యాచ్‌కు మధ్య షెడ్‌ను పూర్తిగా ఖాళీ చేయండి (TNAU):
- పాత లిట్టర్‌ను, ఎరువును కంపోస్ట్ అవ్వడానికి సుమారు ఒక వారం కుప్పగా వేసి, ఆ తర్వాత దూరంగా తీసుకెళ్లండి (TANUVAS).
- బూజును కాల్చేసి, ఆ తర్వాత గోడలను, నేలను ఊడ్చి, రుద్ది కడగండి.
- గోడలకు, నేలకు, పైకప్పు లోపలి వైపుకు సున్నం వేయండి (TANUVAS).
- దాణా తొట్లను, నీటి తొట్లను బట్టల సోడాతో కడిగి ఎండలో ఆరబెట్టండి (TANUVAS).
- నల్లి పురుగులు, వాటి గుడ్లు నశించేలా తీగ జాలీ, ఇనుప చట్రాల మీద మంట చూపించండి (TNAU).
- షెడ్‌ను కనీసం 2 వారాలు ఖాళీగా ఉంచండి (TANUVAS, TNAU).
కోళ్ల గూడును కూడా క్రమం తప్పకుండా శుభ్రం చేయండి (ICAR-DPR); జబ్బు పడిన కోళ్లను, కొత్తగా కొన్న కోళ్లను విడిగా ఉంచండి: చూడండి నాటు కోళ్ల ఆరోగ్యం: టీకాల క్యాలెండర్, నట్టల నివారణ.
తక్కువ ఖర్చు మార్గాలు
- పెరటి మందకు కోళ్ల గూడు ఒక్కటి చాలు: కోళ్లు తమ మేతలో చాలా భాగం తామే వెతుక్కుంటాయి, కాబట్టి ఖర్చులు తక్కువగా ఉంటాయి (TANUVAS).
- స్థానికంగా దొరికే సామగ్రితో కట్టండి: ICAR-DPR కోళ్ల గూళ్లలో లాగా చెక్క లేదా వెదురు (ICAR-DPR); కొబ్బరి ఆకులతో లేదా పోక చెట్టు పట్టలతో పైకప్పు (UAS బెంగళూరు).
- 2025-26లో తమిళనాడు నాటు కోళ్ల పథకం 250 కోళ్ల యూనిట్ ఖర్చులో 50% చెల్లించింది — షెడ్, దాణా తొట్లు, నీటి తొట్లు, 4 నెలల దాణాతో సహా (తమిళనాడు పశుసంవర్ధక శాఖ). ఈ సంవత్సరం పథకం చూడండి; సబ్సిడీ వస్తుందని ఎవరూ హామీ ఇవ్వలేరు.
చాలామంది చేసే తప్పులు
- వాన నీరు నిలిచే పల్లపు నేలలో కట్టడం.
- జాలీలో గానీ తలుపు కింద గానీ పాములు, ఎలుకలు, ముంగిసలు దూరగలిగే సందులు.
- నీటి తొట్ల చుట్టూ లిట్టర్ తడిగా, ముద్దలుగా ఉండిపోనివ్వడం.
- నేల స్థలానికి మించి ఎక్కువ కోళ్లను ఉంచడం.
- శుభ్రం చేయని, ఖాళీగా ఉంచని షెడ్‌లోకి కొత్త పిల్లలను తేవడం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఒక నాటు కోడికి ఎంత స్థలం కావాలి?
డీప్ లిట్టర్ నేల మీద మాంసం కోసం పెంచే ఒక్కో కోడికి సుమారు 1 చదరపు అడుగు, గుడ్లు పెట్టే ఒక్కో పెట్టకు 2 చదరపు అడుగులు; బ్రీడింగ్ మందలోని పెట్టలకు ఒక్కోదానికి 2–2.5 చదరపు అడుగులు కావాలి.
పెరటి కోళ్లకు గూడు అవసరమా?
అవసరమే. రాత్రి బయట వదిలిన కోళ్లను పాములు, ముంగిసలు, పిల్లులు, ఎలుకలు పట్టుకుపోతాయి; కాబట్టి ప్రతి సాయంత్రం వాటిని లోపల పెట్టి మూయండి.
బ్యాచ్‌ల మధ్య షెడ్‌ను ఎంత కాలం ఖాళీగా ఉంచాలి?
TANUVAS, TNAU సలహా ప్రకారం, శుభ్రం చేసి సున్నం వేసిన తర్వాత కనీసం 2 వారాలు.
తరువాత
పిల్లలు రాకముందే బ్రూడర్ సిద్ధం చేసుకోండి: నాటు కోడిపిల్లలకు బ్రూడింగ్: వేడి, దాణా, మొదటి 6 వారాలు. ఆ తర్వాత దాణా ప్రణాళిక కోసం నాటు కోళ్ల దాణా: సాయంత్రం గింజలు, ఇంటి మిశ్రమం, నీళ్లు, టీకాల కోసం నాటు కోళ్ల ఆరోగ్యం: టీకాల క్యాలెండర్, నట్టల నివారణ చదవండి; మీ ఖర్చులను ఇక్కడ లెక్కించుకోండి: నాటు కోళ్ల పెంపకం ఖర్చులు, ఆదాయం: ఒక ఉదాహరణ లెక్క. కొనడానికి సిద్ధమైనప్పుడు నాటు కోడిపిల్లలను సురక్షితంగా కొనడం: హేచరీలు, మోసాలు చదవండి, మీ దగ్గర్లో అమ్మకానికి ఉన్న కోళ్లను చూడండి.
కట్టుతరైలో మీ దగ్గర్లోని నాటు కోళ్లను కనుగొనండి
మీ ఊరికి దగ్గర్లోని రైతులు నేరుగా అమ్ముతున్న నాటు కోళ్లు, పుంజులు, కోడిపిల్లలను ఫోటోలు, ఊరి పేరు, దూరంతో చూడండి. దళారులు లేరు. రైతుకు కాల్ చేయండి లేదా చాట్ చేయండి; డబ్బు ఇచ్చే ముందు కోళ్లను మీరే చూసి సరిచూసుకోండి.
ఏదైనా ప్రత్యేక జాతి కావాలా? అసీల్, కడక్‌నాథ్, గిరిరాజ వంటి జాతి పేరును కట్టుతరై యాప్‌లో వెతకండి.
