మేకను నేరుగా చూసి, దాని ఆరోగ్యం, వయసు మీరే సరిచూసుకుని, దానికి వేసిన టీకాల గురించి అడిగిన తర్వాతే కొనండి. మీరు కలవని అమ్మేవారికి ఎప్పుడూ అడ్వాన్స్ చెల్లించకండి; కొత్త మేకలను మొదటి కొన్ని వారాలు మీ మేకలకు దూరంగా ఉంచండి. కొనడానికి వెళ్లినప్పుడు ఈ అధ్యాయాన్ని ఒక చెక్‌లిస్ట్‌లా వాడుకోండి.
వెళ్లే ముందు
- మీకు ఏమి కావాలో తెలుసుకోండి: ఎన్ని మేకలు, ఏ జాతి, ఆడ మేకలా పోతా, మీ బడ్జెట్ ఎంత. చూడండి: మేక జాతిని ఎలా ఎంచుకోవాలి: దక్షిణాది జాతుల పోలిక.
- ముందే సిద్ధం చేసుకోండి: షెడ్, మేత, కొత్తగా వచ్చే మేకల కోసం వేరే అర. చూడండి: కొత్తవారికి మేకల పెంపకం: మీకు సరిపోతుందా?.
- చిన్న వయసువి కొనండి. చిన్న వయసు మేకలు కొత్త చోటుకు సులువుగా అలవాటు పడతాయి కాబట్టి వాటినే కొనమని ICAR-CIRG సలహా ఇస్తుంది (ICAR-CIRG).
- ఒకటి కంటే ఎక్కువ మందల నుండి కొనండి. మీ ఆడ మేకలతో సంబంధం లేని మంద నుండి పోతును తెచ్చుకోండి (ICAR-CIRG).
- వీలైతే, అనుభవం ఉన్న మేకల పెంపకందారును మీతో తీసుకెళ్లండి.
ఎక్కడ కొనాలి
- వారపు సంతలు. పోల్చి చూడటానికి చాలా మేకలు ఉంటాయి, కానీ ఒక మేక పూర్వ వివరాలు చాలా అరుదుగా తెలుస్తాయి; పైగా చాలా ఊళ్ల మేకలు అక్కడ కలుస్తాయి — అందుకే కొన్న తర్వాత కొత్త మేకలను విడిగా ఉంచడం ఇంకా ముఖ్యం.
- ఫారాలు, ఇరుగుపొరుగు రైతులు. తల్లి మేకను, మందను, షెడ్‌ను చూడవచ్చు; ఈతలు, టీకాల గురించి అడగవచ్చు. కొన్ని ప్రభుత్వ, విశ్వవిద్యాలయ ఫారాలు బ్రీడింగ్ మేకలను అమ్ముతాయి: ఉదాహరణకు, రైతులకు అందించడానికి TANUVAS మేచేరి గొర్రెల పరిశోధనా కేంద్రం ఒక సేలం బ్లాక్ మందను పెంచుతోంది (TANUVAS).
- ఆన్‌లైన్‌లో, కట్టుతరైలో. మీ దగ్గర్లో అమ్మకానికి ఉన్న మేకలను చూడండి, మీ ప్రశ్నలను యాప్ చాట్‌లో అడగండి, ఆ తర్వాత వెళ్లి మేకను చూడండి. కట్టుతరై రైతుల ప్రకటనలను చూపిస్తుంది; మేకలను గానీ అమ్మేవారిని గానీ సరిచూడదు — కాబట్టి కింద ఉన్న ప్రతి పరీక్షనూ మీరే చేయండి.
కట్టుతరైలో, 1 నవం. 2026
- మేక · 933 ప్రకటనలుచూడండి →
- Erode · 79 ప్రకటనలుచూడండి →
- Madurai · 75 ప్రకటనలుచూడండి →
- Salem · 64 ప్రకటనలుచూడండి →
రైతుల ప్రకటనల్లో అడుగుతున్న ధర — మార్కెట్ ధర కాదు.
కట్టుతరైలో మీ దగ్గర్లోని మేకలను కనుగొనండి
మీ ఊరికి దగ్గర్లోని రైతులు నేరుగా అమ్ముతున్న మేకలను ఫోటోలు, ఊరి పేరు, దూరంతో చూడండి. దళారులు లేరు. రైతుకు కాల్ చేయండి లేదా చాట్ చేయండి; డబ్బు ఇచ్చే ముందు మేకను నేరుగా చూసి దాని ఆరోగ్యాన్ని మీరే సరిచూసుకోండి.
ఏదైనా ప్రత్యేక జాతి కావాలా? కన్ని, కొడి, తలచేరి వంటి జాతి పేరును కట్టుతరై యాప్‌లో వెతకండి.
మేక ఆరోగ్యాన్ని సరిచూడండి
అమ్మేవారి దగ్గరే, పగటి వెలుగులో, మేక నిలబడి ఉన్నప్పుడు, నడుస్తున్నప్పుడు, తింటున్నప్పుడు చూడండి. ఆరోగ్యంగా ఉన్న మేకలో ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి (TNAU, ICAR-CIRG):
- చురుకుగా, హుషారుగా ఉంటుంది; నాలుగు కాళ్ల మీద సరిగ్గా నిలబడుతుంది, కుంటకుండా నడుస్తుంది.
- కళ్లు స్పష్టంగా, మెరుస్తూ ఉంటాయి.
- ముక్కు, నోరు శుభ్రంగా ఉంటాయి — ఏమీ కారదు, పుండ్లు గానీ పక్కులు గానీ ఉండవు.
- శ్వాస విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు సులువుగా, శబ్దం లేకుండా ఉంటుంది.
- చర్మం వదులుగా, మెత్తగా ఉంటుంది, వెంట్రుకలు నునుపుగా ఉంటాయి; గాయాలు, గడ్డలు, వెంట్రుకలు ఊడిన మచ్చలు ఉండవు; పిడుదులు, పేలు ఉండవు.
- పెంటికలు గట్టిగా, ఉండలుగా ఉంటాయి; తోక దగ్గర శుభ్రంగా ఉంటుంది.
- ఆడ మేకలు: పొదుగు మెత్తగా, రెండు వైపులా సమానంగా ఉంటుంది; పాలు వచ్చే రెండు చనుమొనలు ఉంటాయి; గట్టి గడ్డలు ఉండవు.
- పోతులు: బాగా ఎదిగిన, ఒకే పరిమాణంలో ఉన్న రెండు వృషణాలు.
మేక మందకొడిగా ఉన్నా, మేత తినకపోయినా, ముక్కు కారుతున్నా, నోటిలో పుండ్లు, విరేచనాలు, దగ్గు లేదా ఆయాసంతో శ్వాస, కీళ్ల వాపు, చర్మంపై పుండ్లు ఉన్నా — ఆ మేకను కొనకుండా వెనక్కి వచ్చేయండి. కొత్తగా కొన్న మేకల్లో చూడాల్సిన ప్రమాద లక్షణాలుగా ICAR-CIRG చెప్పేవి ఇవే (ICAR-CIRG). మందలో ఏ ఆడ మేకైనా ఈసుకుపోయిందా (చూడి పోయిందా) అని కూడా అడగండి: బ్రూసెల్లోసిస్ వ్యాధి మందలో చూడి పోవడానికి కారణమవుతుంది, పోతులను దాటించడానికి పనికిరాకుండా చేయగలదు.
పళ్లను బట్టి వయసు తెలుసుకోండి
మేకలకు ముందు పళ్లు కింది దవడలో మాత్రమే ఉంటాయి. ముందు ఉన్న పెద్ద శాశ్వత పళ్లను లెక్కపెట్టండి:
| పెద్ద ముందు పళ్లు | సుమారు వయసు |
|---|---|
| ఏమీ లేవు (చిన్న పాల పళ్లు మాత్రమే) | 1 సంవత్సరం లోపు |
| 2 (ఒక జత) | సుమారు 12–14 నెలలు |
| 4 (రెండు జతలు) | సుమారు 24–26 నెలలు |
| 6 (మూడు జతలు) | సుమారు 36–38 నెలలు |
| 8 (నోరు నిండా) | సుమారు 48–50 నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ |
ఆధారం: TNAU. సంతలో వీటిని "రెండు పళ్ల", "నాలుగు పళ్ల", "నోరు నిండిన" మేకలు అంటారు. ఈ పట్టికను సుమారుగా మాత్రమే తీసుకోండి: కొన్ని మేకలకు సుమారు 3 సంవత్సరాలకే పళ్లన్నీ వచ్చేస్తాయి; అరిగిపోయిన లేదా విరిగిన పళ్లు ఉంటే ఆ మేకకు ఇంకా ఎక్కువ వయసు ఉందని అర్థం.
అమ్మేవారిని అడగాల్సిన ప్రశ్నలు
- మేక వయసు ఎంత, అది మీ ఫారంలోనే పుట్టిందా? దాని తల్లిని చూడవచ్చా?
- దానికి ఏ టీకాలు, ఎప్పుడు వేశారు — ముఖ్యంగా పీపీఆర్ (PPR)? పీపీఆర్ టీకా వేసిన మేకలనే కొనమని ICAR-CIRG సలహా ఇస్తుంది (ICAR-CIRG).
- చివరిసారి నట్టల నివారణ ఎప్పుడు చేశారు?
- ఆడ మేక అయితే: అది ఎన్నిసార్లు ఈనింది, ప్రతిసారీ ఎన్ని పిల్లలు, ఇప్పుడు చూడితో ఉందా?
- ఈ సంవత్సరం మీ మందలో ఏ మేకైనా ఈసుకుపోయిందా, లేదా అకస్మాత్తుగా చనిపోయిందా?
- అది ఏమి తింటుంది — బయట మేతా, షెడ్‌లో మేతా, దాణానా? మేత ఒక్కసారిగా మారిస్తే మేక చనిపోవచ్చు, కాబట్టి మొదట్లో అదే మేతతో మొదలుపెట్టాలి (ICAR-CIRG).
- ఎందుకు అమ్ముతున్నారు?
- ధర ఒక్కో మేకకా, బరువును బట్టా?
సురక్షితంగా చెల్లించడం, మోసాల నుండి తప్పించుకోవడం
- మీరు చూడని మేకకు ఎప్పుడూ అడ్వాన్స్ చెల్లించకండి — "బుకింగ్ అమౌంట్" అని అడిగినా, "ట్రాన్స్‌పోర్ట్ చార్జీలు" అని అడిగినా సరే. ఆకర్షణీయమైన ఫొటోలు, తక్కువ ధర చూపించి, మీరు వెళ్లి చూడక ముందే UPI ద్వారా డబ్బు అడగడం — ఇది తరచుగా జరిగే మోసం.
- మేకను సరిచూసుకున్న తర్వాత, అది మీ చేతికి అప్పగించేటప్పుడే చెల్లించండి.
- వాహనంలో ఎక్కించిన మేక మీరు సరిచూసిన మేకేనా అని నిర్ధారించుకోండి. దాని రంగు, గుర్తులు, చెవి ట్యాగ్ నంబర్ ఉంటే అది రాసుకోండి.
- అదే జాతి, అదే పరిమాణం ఉన్న ఇతర ప్రకటనల కంటే చాలా తక్కువ ధర ఉంటే అది ప్రమాద సూచన. అమ్మకానికి ఉన్న మేకల కోసం రైతులు ప్రకటనల్లో అడుగుతున్న ధరలతో, మీ సంతలోని ధరలతో పోల్చి చూడండి.
- రసీదు తీసుకోండి: తేదీ, అమ్మేవారి పేరు, ఊరు, మేకల సంఖ్య, అవి ఆడా మగా, చెల్లించిన ధర.
- ఆన్‌లైన్ మోసంలో డబ్బు పోగొట్టుకుంటే, వెంటనే జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ 1930 నంబర్‌కు గానీ cybercrime.gov.in లో గానీ ఫిర్యాదు చేయండి; యాప్‌లో ఆ ప్రకటనపై కూడా ఫిర్యాదు చేయండి.
పత్రాలు, రవాణా
- దూర ప్రయాణాలకు పశువైద్యుడి సర్టిఫికెట్ కావాలి. జంతువుల రవాణా నియమాలు (Transport of Animals Rules), 1978 ప్రకారం, 6 గంటల కంటే ఎక్కువ ప్రయాణంలో గొర్రెలు, మేకలకు అర్హత ఉన్న పశువైద్యుడు ఇచ్చిన ఆరోగ్య సర్టిఫికెట్ ఉండాలి — అవి ప్రయాణానికి తగినవని, అంటువ్యాధులు, సాంక్రమిక వ్యాధులు, పరాన్నజీవుల వ్యాధులు లేవని అందులో ఉండాలి; అది లేకపోతే రవాణా చేసేవారు వాటిని తీసుకెళ్లకూడదు. ప్రతి లోడ్‌కు పంపేవారి, తీసుకునేవారి పేర్లు, చిరునామాలు, జంతువుల సంఖ్య, వెంట తీసుకెళ్తున్న మేత వివరాలతో ఒక లేబుల్ కూడా ఉండాలి (AWBI).
- ప్రయాణానికి ముందు. నట్టల నివారణ చేసిన, టీకాలు వేసిన మేకలను మాత్రమే తరలించమని ICAR-CIRG సలహా ఇస్తుంది — పీపీఆర్ టీకా ప్రయాణానికి కనీసం 20–25 రోజుల ముందు వేయాలి; చూడి చివరి దశలో ఉన్న ఆడ మేకలను, 1 నెల లోపు పిల్లలను, జబ్బుపడిన, బలహీనమైన మేకలను తరలించకూడదు (ICAR-CIRG).
- దారిలో. గొర్రెలను, మేకలను వేరువేరుగా, మగవాటిని ఆడవాటి నుండి వేరుగా ఉంచండి; నేల మీద కనీసం 5 సెం.మీ. మందంగా వరి గడ్డి పరచండి; మేత, నీళ్లు వెంట తీసుకెళ్లండి; కాళ్లను ఎప్పుడూ కట్టకండి (AWBI). బాగా ఎండగా ఉన్న లేదా బాగా చలిగా ఉన్న సమయాల్లో ఎక్కించకండి (TNAU).
- బ్యాంకు రుణంతో కొంటే, బ్యాంకు చెవి ట్యాగులను, వయసు–ఆరోగ్యం గురించి పశువైద్యుడి సర్టిఫికెట్‌ను అడగవచ్చు; రుణంతో కొనే మేకల కోసం NABARD 2025-26 యూనిట్ ఖర్చు నిబంధనల్లో ఈ రెండూ ఉన్నాయి (NABARD).
ఇంటికి వచ్చాక మొదటి వారాలు
- కొత్త మేకలను మీ మందకు దూరంగా, వేరే అరలో ఉంచండి — కనీసం 21 రోజులు (ICAR-CIRG); TNAU 30 రోజులు సలహా ఇస్తుంది (TNAU).
- వాటిని ప్రతిరోజూ గమనించండి — మందకొడితనం, శ్వాస ఇబ్బంది, ముక్కు కారడం, విరేచనాలు, చర్మంపై పుండ్లు ఉన్నాయేమో చూడండి.
- కొత్త మేకలకు నట్టల నివారణ గురించి, వాటికి ఇంకా వేయని టీకాల గురించి మీ పశువైద్యుడిని అడగండి.
- మేతను నెమ్మదిగా మార్చండి — అమ్మేవారి ఫారంలో అవి తిన్న మేతతోనే మొదలుపెట్టండి; వచ్చిన వెంటనే అతిగా తినిపించకండి (ICAR-CIRG).
- ఆ తర్వాతే వాటిని మీ మందలో కలపండి.
చాలామంది చేసే తప్పులు
- ఎప్పుడూ కలవని అమ్మేవారికి అడ్వాన్స్ చెల్లించడం.
- పళ్లు, పొదుగు, పెంటికలు చూడకుండా సంతలో తొందరపడి కొనడం.
- ఆడ మేకలు ఉన్న మంద నుండే పోతును కూడా కొనడం.
- దూర ప్రయాణానికి పశువైద్యుడి సర్టిఫికెట్ లేకుండా తరలించడం.
- కొత్త మేకలను మొదటి రోజే మీ మందలో కలిపేయడం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆన్‌లైన్‌లో మేకలు కొనడం సురక్షితమేనా?
కావచ్చు — ప్రకటన మీకు మొదటి అడుగు మాత్రమే అయితే: యాప్‌లో చాట్ చేయండి, వెళ్లి మేకను చూడండి, దాని ఆరోగ్యం, పళ్లు సరిచూడండి, మేకను అప్పగించేటప్పుడే చెల్లించండి. ఎప్పుడూ అడ్వాన్స్ చెల్లించకండి.
పత్రాలు లేకుండా మేక వయసు ఎలా తెలుసుకోవాలి?
దాని కింది ముందు పళ్లను బట్టి. 2 పెద్ద పళ్లు ఉంటే సుమారు 12–14 నెలలు; 8 పెద్ద పళ్లు (నోరు నిండా) ఉంటే సుమారు 4 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ.
చూడి మేకను కొనవచ్చా?
కొనవచ్చు, కానీ దాన్ని ఎప్పుడు దాటించారో తెలుసుకోండి: చూడి చివరి దశలో ఉన్న ఆడ మేకలను తరలించవద్దని ICAR-CIRG సలహా ఇస్తుంది. ప్రయాణం ప్లాన్ చేసే ముందు అమ్మేవారిని, మీ పశువైద్యుడిని అడగండి.
మేకలను ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి సర్టిఫికెట్ కావాలా?
6 గంటల కంటే ఎక్కువ ప్రయాణమైతే, కావాలి — జంతువుల రవాణా నియమాల ప్రకారం పశువైద్యుడు ఇచ్చే ఫిట్‌నెస్ సర్టిఫికెట్. ఏ ప్రయాణమైనా మీ రసీదును వెంట ఉంచుకోండి. మీ దారిలో ఏమేమి అవసరమో మీ దగ్గర్లోని పశువైద్యశాలలో అడగండి.
తరువాత
షెడ్ సిద్ధం చేసుకోవడానికి ఇది చూడండి: మేకల షెడ్ నిర్మాణం: స్థలం, నేల, పైకప్పు; టీకాలు ప్లాన్ చేసుకోవడానికి ఇది చూడండి: మేకల ఆరోగ్యం: టీకాల క్యాలెండర్, నట్టల నివారణ. చూడటానికి సిద్ధమా? మీ దగ్గర్లో అమ్మకానికి ఉన్న మేకలను చూడండి.