జాఫరాబాది గుజరాత్లోని సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలో, గిర్ అడవి చుట్టూ ఉండే భారీ నల్లని పాడి గేదె; భారతదేశ గేదె జాతుల్లో అత్యంత బరువైనది ఇదేనని NBAGR చెబుతుంది (NBAGR డేటాబేస్). జాఫరాబాద్ పట్టణం పేరు దీనికి వచ్చింది; దీని బరువైన కొమ్ములు తల పక్కల కిందికి వాలి, ఆ తర్వాత పైకి చుట్టుకుంటాయి. దీన్ని ఎలా గుర్తించాలో, కొనే ముందు ఏమి సరిచూడాలో ఈ పేజీ చెబుతుంది.
ఎలా గుర్తించాలి
- కొమ్ములు: బరువుగా, చదునుగా, లావుగా ఉంటాయి; ఒక్కో గేదెకు చాలా తేడాగా ఉంటాయి. సాధారణంగా తల నుండి వచ్చేటప్పుడు తలకు అదుముకుని, పక్కల వెంట కిందికి వెళ్లి, ఆ తర్వాత పైకి, లోపలికి తిరిగి, తరచుగా ఒక ఉంగరంలా ముగుస్తాయి (NBAGR డేటాబేస్, ICAR-CIRB).
- తల: పెద్ద తల; వెడల్పాటి, ఉబ్బిన, గుమ్మటం ఆకారపు నుదురు. కొమ్ములతో కలిసి ఇది కళ్లను చిన్నగా, నిద్రమత్తుగా కనిపించేలా చేస్తుంది — ముఖ్యంగా దున్నపోతుల్లో (ICAR-CIRB).
- రంగు: నలుపు; కొన్నిటికి తెల్లని లేదా బూడిద రంగు తోక కుచ్చు, లేదా నుదురు, పాదాల మీద తెల్లని గుర్తులు ఉంటాయి (NBAGR డేటాబేస్, ICAR-CIRB).
- శరీరం: పొడవైన, లోతైన, భారీ శరీరం; వెడల్పాటి, లావైన మెడ, పొడవాటి చెవులు, బాగా పెరిగిన పొదుగు (ICAR-CIRB).
- పరిమాణం, బరువు: దున్నపోతులు భుజం దగ్గర సుమారు 143 సెం.మీ., గేదెలు సుమారు 139 సెం.మీ. ఎత్తు ఉంటాయి. ఎదిగిన దున్నపోతులు సగటున సుమారు 700 కిలోలు, గేదెలు సుమారు 620 కిలోలు ఉంటాయి (NBAGR డేటాబేస్).
దేనికి ఉపయోగపడుతుంది
- పాలు. NBAGR రికార్డు ప్రకారం ఒక ఈతలో సుమారు 2,240 కిలోల పాలు (సుమారు 2,200 లీటర్లు), సుమారు 7.7% వెన్న శాతంతో (NBAGR డేటాబేస్); పాడి కాలం సుమారు 300 రోజులు (ICAR-CIRB).
- బరువైన పనులు. దున్నపోతులు బరువైన లోడ్లు లాగేంత బలంగా ఉంటాయి; ఈ జాతి ఉపయోగాల్లో పని, రవాణాను NBAGR చూపిస్తుంది (NBAGR డేటాబేస్, ICAR-CIRB). బరువైన దున్నపోతులను దుక్కికి, బండి పనికి వాడుతారని TNAU పేర్కొంటుంది (TNAU).
- ఎక్కువగా మేసే పశువు. ఇది ఎక్కువగా మేస్తుంది; సొంత ప్రాంతంలో సంవత్సరమంతా సహజ పచ్చిక బయళ్లలోనే ఉంచుతారు (NBAGR డేటాబేస్).
- ఈత. మొదటి దూడ సుమారు 45 నెలల వయసులో, ఆ తర్వాత సుమారు ప్రతి 15 నెలలకు ఒక దూడ (NBAGR డేటాబేస్).
ఎక్కువగా ఎక్కడ కనిపిస్తుంది
దీని సొంత ప్రాంతం గుజరాత్లోని సౌరాష్ట్ర, గిర్ అడవిలో, దాని చుట్టుపక్కల: జునాగఢ్, అమ్రేలి, భావ్నగర్, రాజ్కోట్, జామ్నగర్, పోర్బందర్ జిల్లాలు (NBAGR డేటాబేస్). NBAGR దీన్ని గుజరాత్ జాతిగా నమోదు చేసింది (జాతుల రిజిస్టర్); దీని ఇతర పేర్లు భావ్నగరి, గిర్, జాఫరి. మాల్ధారీ కాపరులకు ఇదే ప్రధాన జీవనాధారం; రబారీ, భర్వాడ్, అహేర్, మేర్ వంటి సముదాయాలు వీటిని పెంచుతాయి (NBAGR డేటాబేస్). 2013 జాతుల సర్వే సుమారు 5.7 లక్షల జాఫరాబాది గేదెలను లెక్కించింది (NBAGR డేటాబేస్).
జాఫరాబాది గేదె కావాలా?
కట్టుతరై భారతదేశమంతటా అందుబాటులో ఉంది. జాఫరాబాది గేదెల కోసం యాప్లో “జాఫరాబాది” అని వెతకండి, లేదా మీ దగ్గర్లో అమ్మకానికి ఉన్న గేదెలను చూడండి. జాతిని అమ్మేవారే చెబుతారు; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. డబ్బు ఇచ్చే ముందు మీరే చూడండి.
పెంపకం చిట్కాలు
- సరిపడా మేత, స్థలం. ఇంత పెద్ద గేదె చాలా తింటుంది. గుజరాత్లో ఇది సహజ పచ్చిక బయళ్లలో మేస్తుంది; దానికి మొక్కజొన్న, జొన్న, వేరుశనగ కట్టె వంటి పచ్చి మేత, ఎండు చొప్ప, గడ్డి పెడతారు; ముఖ్యంగా చూడితో ఉన్నప్పుడు, పాలిచ్చేటప్పుడు నానబెట్టిన నూనె చెక్క లేదా దాణాను పితికే సమయంలో పెడతారు (ICAR-CIRB). కొనే ముందు దాన్ని మేపగలరో లేదో చూసుకోండి.
- చల్లదనం. గుజరాత్లో మందలు నీటిలో మునుగుతాయి — ఎక్కువగా మధ్యాహ్నం (ICAR-CIRB). వేడి వాతావరణంలో రోజుకు కనీసం రెండుసార్లు నీటిలో మునగనివ్వండి లేదా నీళ్లు చల్లండి (ICAR-CIRB).
- కొమ్ములకు చోటు. షెడ్లో, మేత తొట్టి దగ్గర, వాహనంలో సరిపడా స్థలం ఉంచండి.
- ఆరోగ్యం. ఈ క్యాలెండర్ ప్రకారం టీకాలు, నట్టల నివారణ చేయించండి: గేదెల ఆరోగ్యం.
కొనేటప్పుడు చిట్కాలు
- కొమ్ములు, తల, పరిమాణం సరిచూడండి. పక్కలకు కిందికి వాలి పైకి చుట్టుకునే బరువైన కొమ్ములు, ఉబ్బిన నుదురు, భారీ నల్లని శరీరం — ఇవి ఈ జాతి గుర్తులు (NBAGR డేటాబేస్). పొట్టిగా, గట్టిగా చుట్టుకున్న కొమ్ములు ఉంటే అది ముర్రా అని సూచిస్తాయి.
- సంకర గేదెలు ఎక్కువే; ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. గేదెను మీరే చూడండి, దాని తల్లి ఎక్కడి నుండి వచ్చిందో అడగండి.
- తరలింపును ప్లాన్ చేసుకోండి. గుజరాత్ నుండి తెచ్చే బరువైన గేదెకు అది ప్రయాణానికి తగినదని పశువైద్యుడి సర్టిఫికెట్, జారని నేల ఉన్న వాహనం కావాలి; ఒక సరుకు వాహనంలో ఆరు కంటే ఎక్కువ పశువులు ఉండకూడదు (AWBI). మిగతా పరీక్షల కోసం చూడండి గేదెను కొనడం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
జాఫరాబాది అత్యంత బరువైన గేదె జాతా?
భారతదేశ గేదె జాతుల్లో అత్యంత బరువైనది ఇదేనని NBAGR చెబుతుంది: దున్నపోతులు సగటున సుమారు 700 కిలోలు, గేదెలు సుమారు 620 కిలోలు ఉంటాయి (NBAGR డేటాబేస్).
జాఫరాబాది గేదె ఎన్ని పాలు ఇస్తుంది?
సుమారు 300 రోజుల పాడి కాలంలో సగటున సుమారు 2,240 కిలోలు, సుమారు 7.7% వెన్న శాతంతో (NBAGR డేటాబేస్, ICAR-CIRB).
చిన్న ఫారానికి జాఫరాబాది సరిపోతుందా?
మీ దగ్గర సరిపడా మేత, స్థలం ఉంటేనే — ఇది పెద్దగా, బరువుగా ఉండి ఎక్కువగా మేసే పశువు (NBAGR డేటాబేస్). మేత తక్కువగా ఉంటే, తక్కువ తినే సూర్తి వంటి తేలికపాటి జాతి మీకు బాగా సరిపోవచ్చు (NBAGR డేటాబేస్).
తరువాత
జాఫరాబాదిని గుజరాత్కే చెందిన ఇతర జాతులైన సూర్తి, మెహసానాలతో పోల్చి చూడండి; లేదా అన్ని జాతులను ఈ పేజీలో చూడండి: గేదెల పెంపకం: జాతులు, కొనడం, దక్షిణాదిలో సంరక్షణ. మీ దగ్గర్లో గేదెలను కనుగొనడానికి అమ్మకానికి ఉన్న గేదెలను చూడండి.
