നാടൻ കോഴികളെ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിൽ ഭൂരിഭാഗവും തടയാനാകും: കോഴികളെ എല്ലാ ദിവസവും നോക്കൂ, കൃത്യസമയത്ത് പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കൂ, രാത്രിക്കൂട് വൃത്തിയായും ഉണങ്ങിയും സൂക്ഷിക്കൂ, പുതിയതോ രോഗമുള്ളതോ ആയ കോഴികളെ മാറ്റിനിർത്തൂ, പെട്ടെന്നുള്ള മരണങ്ങൾ ഉടൻ അറിയിക്കൂ. രോഗം തടയുന്നതും അപായലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതും മാത്രമാണ് ഈ പേജിലുള്ളത്. കോഴിക്ക് അസുഖമുണ്ടെങ്കിൽ മൃഗഡോക്ടറെയോ ടോൾ ഫ്രീ മൃഗസഹായ നമ്പറായ 1962-ലോ വിളിക്കൂ.
എല്ലാ ദിവസവും കോഴികളെ പരിശോധിക്കൂ
രാവിലെ തുറന്നുവിടുമ്പോഴും രാത്രി കൂട്ടിൽ അടയ്ക്കുമ്പോഴും കോഴികളെ എണ്ണിനോക്കൂ; തീറ്റ നൽകുന്ന സമയത്ത് അവയെ ശ്രദ്ധിക്കൂ. ആരോഗ്യമുള്ള കോഴി:
- ഉണർവോടെയിരിക്കും, ഉത്സാഹത്തോടെ തീറ്റ തിന്നുകയും വെള്ളം കുടിക്കുകയും ചെയ്യും, കൂട്ടത്തോടൊപ്പം നടക്കും;
- തിളക്കമുള്ള കണ്ണുകൾ, വൃത്തിയുള്ള മൂക്കുദ്വാരങ്ങൾ, മിനുസമുള്ള തൂവലുകൾ;
- ഉറപ്പുള്ള കാഷ്ഠമിടും;
- മുടന്തില്ലാതെ നടക്കും.
എല്ലാ ദിവസവും കൂട്ടത്തെ മുഴുവൻ നോക്കാനും കോഴികൾ ചേക്കേറുന്നിടത്തെ കാഷ്ഠം നീക്കാനും തീറ്റപ്പാത്രങ്ങളും വെള്ളപ്പാത്രങ്ങളും ദിവസവും കഴുകാനും TANUVAS ഉപദേശിക്കുന്നു (TANUVAS, TANUVAS, TANUVAS). കുഞ്ഞുങ്ങളിലേക്ക് രോഗം പകർത്താതിരിക്കാൻ, ആദ്യം ചെറിയ കുഞ്ഞുങ്ങളെയും പിന്നീട് മുതിർന്ന കോഴികളെയും പരിചരിക്കൂ (TANUVAS). മുട്ട, തീറ്റ, മരണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ — ഇവയും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്ന ഏതു മാറ്റവും എല്ലാ ദിവസവും എഴുതിവയ്ക്കൂ (TANUVAS).
അപായലക്ഷണങ്ങൾ
ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും കണ്ടാൽ അന്നുതന്നെ മൃഗഡോക്ടറെ വിളിക്കൂ (TANUVAS, TANUVAS, പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി):
- കണ്ണടച്ച്, ചിറകുകൾ തൂക്കി, കൂനിക്കൂടി ഇരിക്കുന്ന, തീറ്റയും വെള്ളവും എടുക്കാത്ത കോഴികൾ;
- വെളുത്ത, വെള്ളം പോലുള്ള കാഷ്ഠം, കാലുകൾ വലിച്ചിഴയ്ക്കൽ, അല്ലെങ്കിൽ കഴുത്ത് പിരിയൽ: ഗ്രാമത്തിലുടനീളം വീടുതോറും പടരുന്ന റാണിക്കെറ്റ് (കോഴിവസന്ത) രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ;
- തലയിലും പൂവിലും കൺപോളകളിലും കുമിളകൾ: കോഴിവസൂരി — കുഞ്ഞുങ്ങളിലാണ് ഇതുമൂലമുള്ള മരണം ഏറ്റവും കൂടുതൽ;
- 4–8 ആഴ്ച പ്രായമുള്ള കുഞ്ഞുങ്ങളിൽ രക്തം കലർന്ന കാഷ്ഠം: നനഞ്ഞ ലിറ്ററിൽ പെരുകുന്ന കോക്സീഡിയോസിസ്;
- വയറിളക്കം, മെലിഞ്ഞ കോഴികൾ, വളർച്ചക്കുറവ്: വിരബാധ;
- ചൊറിച്ചിലും തൂവൽ കൊഴിച്ചിലും: പേൻബാധ;
- കണ്ണിനോ തലയ്ക്കോ കഴുത്തിനോ ചുറ്റും നീര്, മൂക്കൊലിപ്പ്, പൂവിനോ താടയ്ക്കോ കാലുകൾക്കോ നിറംമാറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ മുട്ടയിടൽ പെട്ടെന്ന് കുറയൽ: പക്ഷിപ്പനി ആകാം (താഴെ കാണൂ).
രോഗമുള്ള കോഴിയെ ഉടൻ തന്നെ, സ്വന്തം തീറ്റയും വെള്ളവും സഹിതം, കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റൂ. റാണിക്കെറ്റിനെതിരെയുള്ള ഒരേയൊരു സംരക്ഷണം പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പാണെന്ന് TANUVAS മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു (TANUVAS).
പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് കലണ്ടർ
അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴികൾക്കായുള്ള ICAR-DPR-ന്റെ സമയക്രമമാണിത് — ഞങ്ങളുടെ നാടൻ കോഴി പേജിലുള്ളതു തന്നെ (ICAR-DPR). മൃഗഡോക്ടർ ഉപദേശിക്കുന്നതുപോലെ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കൂ:
| രോഗം | പ്രായം |
|---|---|
| മാരെക്സ് രോഗം | 1-ാം ദിവസം |
| റാണിക്കെറ്റ് (കോഴിവസന്ത, ന്യൂകാസിൽ രോഗം) | 5–7 ദിവസം, 30 ദിവസം, 9 ആഴ്ച; പിന്നീട് ഓരോ 6 മാസത്തിലും |
| ഗംബോറോ (ഇൻഫെക്ഷ്യസ് ബർസൽ ഡിസീസ്) | 14 ദിവസം, 24 ദിവസം |
| കോഴിവസൂരി (ഫൗൾ പോക്സ്) | 6 ആഴ്ച; പിന്നീട് ഓരോ 6 മാസത്തിലും |
- വേനലിനും തണുപ്പുകാലത്തിനും മുമ്പ്. ആറു മാസത്തിലൊരിക്കലുള്ള റാണിക്കെറ്റ്, കോഴിവസൂരി വാക്സിനുകൾ വേനലിനു മുമ്പും (ഫെബ്രുവരി–മാർച്ച്) തണുപ്പുകാലത്തിനു മുമ്പും (സെപ്റ്റംബർ–ഒക്ടോബർ) നൽകൂ (ICAR-DPR).
- ആരോഗ്യമുള്ള കോഴികൾക്കു മാത്രം. കോഴികൾക്ക് അസുഖമുള്ളപ്പോൾ കുത്തിവയ്പ്പ് മാറ്റിവയ്ക്കാൻ TANUVAS ഉപദേശിക്കുന്നു (TANUVAS); വിരബാധയോ കോക്സീഡിയ ബാധയോ കൂടുതലുള്ള കോഴികൾക്ക് നല്ല വാക്സിൻ പോലും സംരക്ഷണം നൽകില്ല (TNAU).
- ഗ്രാമം മുഴുവൻ ഒന്നിച്ച്. മെച്ചപ്പെടുത്തിയ കോഴികൾക്കൊപ്പം നാടൻ കോഴികൾക്കും കുത്തിവയ്പ്പ് നൽകാൻ ICAR-DPR ഉപദേശിക്കുന്നു (ICAR-DPR).
- സർക്കാർ സേവനം ഉപയോഗിക്കൂ. വാക്സിൻ പായ്ക്കുകൾ 200–500 കോഴികൾക്കു വേണ്ടിയുള്ളതായതിനാൽ, 20–50 കോഴികളെ വളർത്തുന്നവർ അവ വാങ്ങുന്നത് അപൂർവമാണ് (TANUVAS). വെറ്ററിനറി ഡിസ്പെൻസറിയിലോ ക്യാമ്പിലോ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കുന്നതാണ് എളുപ്പം.
സൗജന്യ കുത്തിവയ്പ്പ് ദിവസങ്ങൾ. അടുക്കളമുറ്റത്തെയും വാണിജ്യ ഫാമുകളിലെയും കോഴികൾക്കായി തമിഴ്നാട് മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് ഒരു പൾസ് റാണിക്കെറ്റ് കുത്തിവയ്പ്പ് പരിപാടി (Pulse Ranikhet vaccination programme) നടത്തുന്നു (തമിഴ്നാട് മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്). ചില ജില്ലകൾ ഫെബ്രുവരിയിൽ രണ്ടാഴ്ചത്തെ റാണിക്കെറ്റ് ക്യാമ്പ് നടത്തുന്നു: നാഗപട്ടണത്ത് 2025-ലെ ക്യാമ്പ് ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ 14 വരെ എല്ലാ മൃഗചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നടന്നു (നാഗപട്ടണം ജില്ല). ചില ഡിസ്പെൻസറികൾ എല്ലാ ആഴ്ചയും കോഴികൾക്ക് കുത്തിവയ്പ്പ് നൽകുന്നു; സേലം ജില്ലയുടെ പട്ടികയിൽ ശനിയാഴ്ചകളാണ് (സേലം ജില്ല). സർക്കാർ മൃഗാശുപത്രികളിൽ റാണിക്കെറ്റ് വാക്സിൻ സൗജന്യമാണെന്ന് TANUVAS പറയുന്നു (TANUVAS): നിങ്ങളുടെ ഡിസ്പെൻസറിയിൽ അത് സൗജന്യമാണോ എന്നും അടുത്ത ക്യാമ്പ് എപ്പോഴാണെന്നും ചോദിക്കൂ. കേരളത്തിൽ, സംസ്ഥാനം സ്വന്തമായി നിർമിക്കുന്ന റാണിക്കെറ്റ്, കോഴിവസൂരി വാക്സിനുകൾ സർക്കാർ മൃഗചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ സൗജന്യമാണ് (കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്).
വിരകൾ
- കോഴികൾക്ക് വിര എങ്ങനെ വരുന്നു. അഴിച്ചുവിട്ടു വളർത്തുന്ന കോഴികളുടെ ഉള്ളിൽ, നിലത്തെ കാഷ്ഠത്തിൽ നിന്നും മണ്ണിര, ഒച്ച്, ഉറുമ്പ്, വണ്ട്, ഈച്ച എന്നിവയിൽ നിന്നും വിരമുട്ടകൾ എത്തുന്നു (TANUVAS).
- എത്ര തവണ. മൃഗഡോക്ടർ ഉപദേശിക്കുന്നതുപോലെ ഓരോ 2–3 മാസത്തിലും വിരയിളക്കൂ (ICAR-DPR). ഔദ്യോഗിക ഉറവിടങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ഇടവേളകളാണ് നൽകുന്നത്; അതിനാൽ മൃഗഡോക്ടർ പറയുന്നതു പാലിക്കൂ.
- കാഷ്ഠം പരിശോധിപ്പിക്കൂ. ഏതൊക്കെ വിരകളാണുള്ളതെന്ന് കണ്ട് എന്തു നൽകണമെന്ന് മൃഗഡോക്ടർക്ക് തീരുമാനിക്കാൻ, കാഷ്ഠം വെറ്ററിനറി ഡിസ്പെൻസറിയിൽ എത്തിക്കാൻ TANUVAS ഉപദേശിക്കുന്നു (TANUVAS).
- വിരബാധ കുറയ്ക്കൂ. കൂട് ഉണങ്ങിയ നിലയിൽ സൂക്ഷിക്കൂ; തീറ്റപ്പാത്രങ്ങളും വെള്ളപ്പാത്രങ്ങളും അവയ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ള നിലവും വൃത്തിയായും ഉണങ്ങിയും സൂക്ഷിക്കൂ (TANUVAS).
പേനും കോഴിച്ചെള്ളും
- ലക്ഷണങ്ങൾ. ചൊറിച്ചിൽ, തൂവൽ കൊഴിച്ചിൽ, വിളറിയ കോഴികൾ, മുട്ടയുടെ എണ്ണക്കുറവ്; പേൻ നിങ്ങളുടെ വീട്ടുകാരെയും ശല്യപ്പെടുത്താം (TANUVAS).
- ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത്. ചെറിയ കുഞ്ഞുങ്ങളെയും അടയിരിക്കുന്ന പിടകളെയും (TANUVAS).
- അവ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നിടങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കൂ. തടിയും മുളയും കൊണ്ടുള്ള കൂടുകളിൽ പേനിനും കോഴിച്ചെള്ളിനും ഒളിച്ചിരിക്കാൻ ഇടമുണ്ട്; അതിനാൽ രാത്രിക്കൂട് പതിവായി വൃത്തിയാക്കൂ (ICAR-DPR).
- തളിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് മൃഗഡോക്ടറോട് ചോദിക്കൂ. ഏതു സ്പ്രേയും പൊടിയും മൃഗഡോക്ടറുടെ ഉപദേശപ്രകാരം മാത്രം ഉപയോഗിക്കൂ; കൃഷിക്കുള്ള രാസവസ്തുക്കൾ തീറ്റയിലും വെള്ളത്തിലും എത്താതെ നോക്കൂ (TANUVAS).
രോഗം അകറ്റിനിർത്തൂ
- മറ്റു പക്ഷികളെ അകറ്റിനിർത്തൂ. നിങ്ങളുടെ കോഴികളെ കാട്ടുപക്ഷികളിൽ നിന്നും അയൽക്കാരുടെ പക്ഷികളിൽ നിന്നും അകറ്റിനിർത്തൂ; മുറ്റം വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കൂ; മാലിന്യം കുഴിച്ചിടുകയോ തീയിട്ടു നശിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യൂ (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
- പുതിയ കോഴികളെ 30 ദിവസം മാറ്റിനിർത്തൂ. കാണൂ: വീട്ടിലെത്തിയ ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ 30 ദിവസം.
- സന്ദർശകർ കുറവ്. സന്ദർശകരെ കോഴികളിൽ നിന്ന് അകറ്റിനിർത്തൂ. കോഴികളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പും ശേഷവും കൈകളും വസ്ത്രങ്ങളും ചെരിപ്പും കഴുകൂ; മറ്റൊരു ഫാമിൽ നിന്ന് കടം വാങ്ങുന്ന ഏത് ഉപകരണവും വൃത്തിയാക്കൂ (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
- പ്രായമനുസരിച്ച് വേർതിരിക്കൂ. കുഞ്ഞുങ്ങളെയും മുതിർന്ന കോഴികളെയും ഒരേ കൂട്ടിൽ പാർപ്പിക്കരുത് (TNAU).
- വൃത്തിയുള്ള തീറ്റ, വെള്ളം, ലിറ്റർ. അഴുക്കുള്ള വെള്ളത്തിലൂടെയും തീറ്റയിലൂടെയും രോഗാണുക്കൾ പടരും (TANUVAS); നനഞ്ഞ ലിറ്ററിൽ കോക്സീഡിയോസിസ് പെരുകും; അതിനാൽ ലിറ്റർ ഉണങ്ങിയ നിലയിൽ സൂക്ഷിക്കൂ (TANUVAS). കാണൂ: കൂട്.
രോഗമുള്ളതും ചത്തതുമായ കോഴികൾ
- രോഗമുള്ള കോഴികളെ ഉടൻ മാറ്റിനിർത്തൂ, രോഗം പടരാതിരിക്കാൻ (TANUVAS).
- ചത്ത കോഴികളെ ഉടൻ നീക്കൂ. ചത്ത കോഴികൾ രോഗം പരത്തും: അവയെ തീയിട്ടു നശിപ്പിക്കുകയോ ആഴമുള്ള കുഴിയിൽ കുഴിച്ചിടുകയോ ചെയ്യൂ (TNAU). പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതിയിലെ രീതി: വീടുകൾ, നനവുള്ള നിലം, കുളങ്ങൾ, പുഴകൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് അകലെ ആഴമുള്ള ഒരു കുഴി; ജഡങ്ങൾക്കു മുകളിൽ കുമ്മായം വിതറി കുറഞ്ഞത് 40 സെ.മീ. കനത്തിൽ മണ്ണിട്ടു മൂടണം (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
- ചത്ത കോഴികളെ വളക്കൂനയിലോ വയലിലോ ഓടയിലോ തോടിനടുത്തോ ഒരിക്കലും വലിച്ചെറിയരുത് (TNAU, പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
പക്ഷിപ്പനി: പെട്ടെന്നുള്ള മരണങ്ങൾ അറിയിക്കൂ
കോഴികൾക്ക് പെട്ടെന്ന് രോഗം വരികയോ അവ പെട്ടെന്ന് ചാവുകയോ ചെയ്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ ചത്ത കാട്ടുപക്ഷികളെ കണ്ടാൽ, ഉടൻ — പരമാവധി 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ — അടുത്തുള്ള മൃഗാശുപത്രിയെയോ സർക്കാർ ഓഫീസിനെയോ അറിയിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ 1962-ൽ വിളിക്കൂ (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി, PIB). തമിഴ്നാട്ടിൽ 1962 വഴിയുള്ള സംസ്ഥാന മൊബൈൽ വെറ്ററിനറി സേവനം സൗജന്യമാണ് (ഡിണ്ടിഗൽ ജില്ല).
- ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ലക്ഷണങ്ങൾ: കണ്ണിനും തലയ്ക്കും കഴുത്തിനും ചുറ്റും നീര്, മൂക്കൊലിപ്പ്, പൂവിനോ താടയ്ക്കോ കാലുകൾക്കോ നിറംമാറ്റം, പെട്ടെന്നുള്ള തളർച്ച, തൂങ്ങിയ ചിറകുകൾ, മുട്ടയിടൽ കുറയൽ (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
- കോഴികളെ അകത്തുതന്നെ പാർപ്പിക്കൂ, നിങ്ങളുടെ അടുത്ത് പക്ഷിപ്പനി സംശയിക്കുമ്പോൾ: അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴികൾ തുറസ്സായ സ്ഥലത്ത് ചിക്കിച്ചികഞ്ഞ് നടക്കരുതെന്ന് കർമപദ്ധതി പറയുന്നു (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
- ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും കോഴികളെ ഒളിപ്പിക്കരുത്: ഒളിപ്പിച്ചുവച്ച് പിന്നീട് കണ്ടെത്തുന്ന പക്ഷികളെ ഒരു നഷ്ടപരിഹാരവുമില്ലാതെ കൊന്നൊടുക്കും (പക്ഷിപ്പനി കർമപദ്ധതി).
രോഗമേഖലകൾ, കൊന്നൊടുക്കൽ, വീണ്ടും കോഴികളെ വളർത്തൽ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച നിയമങ്ങൾക്ക് കാണൂ: ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ നാടൻ കോഴി: ഇനങ്ങൾ, വാങ്ങൽ, പരിചരണം.
സാധാരണ സംഭവിക്കുന്ന തെറ്റുകൾ
- ഗ്രാമത്തിൽ രോഗം പടർന്നുപിടിച്ച ശേഷം മാത്രം കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കാൻ കാത്തിരിക്കുന്നത്.
- പുതിയ കോഴികൾക്കു മാത്രം കുത്തിവയ്പ്പ് നൽകി, പഴയ നാടൻ പിടകളെ ഒഴിവാക്കുന്നത്.
- പുതിയ കോഴികളെയോ കുഞ്ഞുങ്ങളെയോ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ കൂട്ടത്തിൽ ചേർക്കുന്നത്.
- ചത്ത കോഴികളെ വളക്കൂനയിലോ ഓടയിലോ വലിച്ചെറിയുന്നത്.
- കുത്തിവയ്പ്പിന്റെയും വിരയിളക്കലിന്റെയും തീയതികൾ രേഖപ്പെടുത്താതിരിക്കുന്നത്.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഏതു പ്രായത്തിലാണ് കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടത്?
ആദ്യ ദിവസം മുതൽ: മുകളിലുള്ള ICAR-DPR സമയക്രമം പോലെ, 1-ാം ദിവസം മാരെക്സ് രോഗം, പിന്നെ 5–7 ദിവസം മുതൽ റാണിക്കെറ്റ് (കോഴിവസന്ത), 14 ദിവസത്തിൽ ഗംബോറോ, 6 ആഴ്ചയിൽ കോഴിവസൂരി. നിങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തിനനുസരിച്ച് മൃഗഡോക്ടർ ഇതിൽ മാറ്റം വരുത്തിയേക്കാം.
റാണിക്കെറ്റ് (കോഴിവസന്ത) കുത്തിവയ്പ്പ് സൗജന്യമാണോ?
സർക്കാർ മൃഗാശുപത്രികളിൽ റാണിക്കെറ്റ് വാക്സിൻ സൗജന്യമാണെന്ന് TANUVAS പറയുന്നു; തമിഴ്നാട്ടിലെ ചില ജില്ലകൾ ഫെബ്രുവരിയിൽ ക്യാമ്പ് നടത്തുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡിസ്പെൻസറിയിൽ അത് സൗജന്യമാണോ എന്നും അടുത്ത ക്യാമ്പ് എപ്പോഴാണെന്നും ചോദിക്കൂ. കേരളത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ വാക്സിനുകൾ സൗജന്യമാണ്.
കോഴികൾ പെട്ടെന്ന് ചത്താൽ എന്തു ചെയ്യണം?
24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അടുത്തുള്ള മൃഗാശുപത്രിയെയോ സർക്കാർ ഓഫീസിനെയോ അറിയിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ 1962-ൽ വിളിക്കൂ. ചത്ത കോഴികളെ തീയിട്ടു നശിപ്പിക്കുകയോ ആഴത്തിൽ കുഴിച്ചിടുകയോ ചെയ്യൂ; ഒരിക്കലും ഓടയിലോ തുറസ്സായ സ്ഥലത്തോ വലിച്ചെറിയരുത്.
അടുത്തത്
ഉണങ്ങിയ, വൃത്തിയുള്ള കൂടും നല്ല തീറ്റയും പല പ്രശ്നങ്ങളും തടയും — വായിക്കൂ: കൂട്, തീറ്റ. കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ആദ്യ ആഴ്ചകൾക്ക് കാണൂ: ബ്രൂഡിങ്. പുതിയ കോഴികളെ വാങ്ങുകയാണോ? പണം നൽകുന്നതിനു മുമ്പ് അവയെ പരിശോധിക്കൂ: കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങൽ.
