ఘాగస్ కోడి: జాతి, బరువు, ఎక్కడ దొరుకుతుంది

ఘాగస్ కర్ణాటక–ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దు ప్రాంతానికి చెందిన తక్కువ బరువు నాటు కోడి; మాంసం, గుడ్ల కోసం పెంచుతారు. దాని సొంత ప్రాంతంలో రైతులు దీన్ని కేవలం "దేశీ" కోడి అనే పిలుస్తారు; ఈ కోడి చేసే ప్రత్యేకమైన "ఘెగు" అనే అరుపు నుండి ఘాగస్ అనే పేరు వచ్చి ఉండవచ్చని NBAGR సూచిస్తుంది (ICAR-NBAGR). ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక కోడి జాతిగా నమోదైంది (ICAR-NBAGR).

ఎలా గుర్తించాలి

• పరిమాణం: అసీల్, కాళహస్తి కంటే చిన్నది. NBAGR జాతి రికార్డు ప్రకారం ఎదిగిన పుంజులు సుమారు 2.2 కిలోలు, పెట్టలు సుమారు 1.4 కిలోలు ఉంటాయి (ICAR-NBAGR).
• రంగు: గోధుమ లేదా నలుపు, మచ్చలు మచ్చలుగా. పుంజులకు ఛాతీ, తోక, తొడల మీద మెరిసే నీలం కలిసిన నల్లని ఈకలు, మెడ మీద బంగారు రంగు ఈకలు ఉంటాయి (ICAR-NBAGR).
• తల: మధ్యస్థ పరిమాణంలో బఠాణీ జుట్టు (పీ కోంబ్) లేదా ఒకే వరుస జుట్టు (సింగిల్ కోంబ్), చిన్న ఎర్రని గడ్డం (వాటిల్స్), ఎర్రని చెవి తమ్మెలు; కొన్ని కోళ్లలో గొంతు దగ్గరి చర్మం వదులుగా కిందికి వేలాడుతుంది (ICAR-NBAGR).
• చర్మం, కాళ్లు: తెల్లని చర్మం, పసుపు రంగు కాళ్లు (ICAR-NBAGR).
• మొత్తం రూపం: అసీల్ రకం, గుడ్లు పెట్టే స్థానిక దేశీ పెట్ట — ఈ రెండూ కలిసినట్లు కనిపిస్తుందని NBAGR వివరిస్తుంది (ICAR-NBAGR).

దేని కోసం పెంచుతారు

• మాంసం, గుడ్లు. NBAGR రెండు ఉపయోగాలనూ పేర్కొంటుంది (ICAR-NBAGR). కోలార్ జిల్లాలోని ఊరి మందలపై NBAGR చేసిన సర్వేలో గుడ్లే దీని ప్రధాన ఉపయోగం అని తేలింది (NBAGR సర్వే).
• ఊళ్లలో గుడ్లు. సంవత్సరానికి సుమారు 52 (45–60); ఒక్కో గుడ్డు సుమారు 40 గ్రాములు, పెంకు లేత గోధుమ లేదా గోధుమ రంగు; పెట్టలు 5–8 నెలల వయసులో గుడ్లు పెట్టడం మొదలుపెడతాయి (ICAR-NBAGR). 21 కుటుంబాలు పెంచుతున్న 451 ఘాగస్ కోళ్లపై చేసిన సర్వేలో కూడా అదే 52 వచ్చింది (NBAGR సర్వే).
• ఫారంలో గుడ్లు. హైదరాబాద్‌లోని ICAR-DPR దగ్గర ఎంపిక చేసిన మంద సంవత్సరానికి 110–118 గుడ్లు పెడుతుంది; దాని పెరిగే కోళ్లు 5 నెలలకు 1.8–2.0 కిలోలు ఉంటాయి (ICAR-DPR).
• మంచి తల్లులు. పెట్టలు సాధారణంగా పొదగడానికి కూర్చుంటాయి; NBAGR రికార్డు ప్రకారం పొదగడానికి పెట్టిన మొత్తం గుడ్లలో సుమారు 81% (60–85%) పిల్లలయ్యాయి (ICAR-NBAGR).

ఎక్కువగా ఎక్కడ కనిపిస్తుంది

NBAGR కర్ణాటకలోని కోలార్, బెంగళూరు జిల్లాలను, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని చిత్తూరు, అనంతపురం జిల్లాలను పేర్కొంటుంది (ICAR-NBAGR). ఈ జాతిని వివరించిన తర్వాత ఆ జిల్లాలు విడిపోయాయి; కాబట్టి ఇప్పుడు దీని సొంత ప్రాంతం కర్ణాటకలో కోలార్, చిక్కబళ్లాపుర, బెంగళూరు జిల్లాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చిత్తూరు, తిరుపతి, అన్నమయ్య, అనంతపురం, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాల వరకు విస్తరించి ఉంది. NBAGR ఈ జాతి మీద చేసిన క్షేత్ర సర్వే కోలార్ జిల్లాలో జరిగింది (NBAGR సర్వే).

సొంత ప్రాంతం బయట, హైదరాబాద్‌లో ICAR-DPR ఘాగస్ మందను పెంచుతూ, దాని పిల్లలను అమ్ముతుంది (ICAR-DPR).

పెంపకం చిట్కాలు

• సాధారణ, నీడ ఉండే గూడు. సొంత ప్రాంతంలో కోళ్లను బయటే ఉంచుతారు. కొందరు రైతులు నేల నుండి 1–1.5 అడుగుల ఎత్తులో రాతి స్తంభాల మీద వేసిన ఎండు మేత వాము కింది స్థలాన్ని వాడుతారు; అక్కడ కోళ్లకు ఎండ నుండి, వేటాడే జంతువుల నుండి రక్షణ దొరుకుతుంది (ICAR-NBAGR). ఎత్తుగా, నీడగా ఉండే రాత్రి గూడు కూడా ఇదే ఆలోచనతో పనిచేస్తుంది: చూడండి నాటు కోళ్లను ఎలా పెంచుతారు.
• చిన్న, కలగలుపు మందలు. ఊళ్లలో ఒక్కో మందలో సగటున 27 కోళ్లు (10–60) ఉంటాయి; వాటిలో సగానికి పైగా పిల్లలే (ICAR-NBAGR). ఎదిగిన పుంజులు ఒకదాన్నొకటి ముక్కుతో పొడుచుకుని గాయపరచుకోకుండా వాటిని వేరుగా ఉంచండి.
• ఆరోగ్యం. మీ పశువైద్యుడు చెప్పినట్లు టీకాలు వేయించండి, గూడును శుభ్రంగా ఉంచండి, కొత్తగా కొన్న కోళ్లను ఒక నెల పాటు మీ మందకు దూరంగా ఉంచండి: చూడండి కోళ్లను ఆరోగ్యంగా ఉంచండి.

కొనేటప్పుడు చిట్కాలు

• గుర్తులను సరిచూడండి: తక్కువ బరువు కోడి, గోధుమ లేదా నలుపు మచ్చలతో, తెల్లని చర్మం, పసుపు రంగు కాళ్లు, బఠాణీ జుట్టు లేదా ఒకే వరుస జుట్టుతో ఉంటుంది; పుంజులకు బంగారు రంగు మెడ, నీలం కలిసిన నల్లని ఛాతీ, తోక ఉంటాయి (ICAR-NBAGR). ఎత్తుగా, బరువుగా ఉండే కోడి ఘాగస్ రికార్డుకు సరిపోదు.
• "దేశీ" అనేది వదులుగా వాడే మాట. సొంత ప్రాంతంలో రైతులు ఘాగస్‌ను "దేశీ" కోడి అంటారు (ICAR-NBAGR); కానీ అన్ని చోట్లా అమ్మేవారు ఏ ఊరి కోడికైనా ఇదే మాట వాడుతారు. సంకర కోళ్లు ఎక్కువే; ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. గుర్తులను మీరే సరిచూసుకోండి.
• తెలిసిన హేచరీల నుండి పిల్లలు. హైదరాబాద్‌లోని ICAR-DPR ఘాగస్ పిల్లలను అమ్ముతుంది (ICAR-DPR). వీలైనప్పుడు ప్రభుత్వ హేచరీ లేదా నమోదైన హేచరీ నుండి కొనండి.
• ఆరోగ్యం, పత్రాలు: కోళ్లకు ఏ టీకాలు వేశారో అడగండి; డబ్బు చెల్లించే ముందు జబ్బు లక్షణాలు ఉన్నాయేమో గమనించండి: చూడండి నాటు కోళ్లను కొనడం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ఘాగస్ అనే పేరుకు అర్థం ఏమిటి?

ఈ కోడి చేసే ప్రత్యేకమైన "ఘెగు" అనే శబ్దం నుండి ఈ పేరు వచ్చి ఉండవచ్చని NBAGR సూచిస్తుంది. దాని సొంత ప్రాంతంలో రైతులు దీన్ని కేవలం "దేశీ" కోడి అంటారు (ICAR-NBAGR).

ఘాగస్ పెట్ట ఎన్ని గుడ్లు పెడుతుంది?

ఊరి మందల్లో సంవత్సరానికి సుమారు 52; ICAR-DPR ఫారంలో ఎంపిక చేసిన మందలో 110–118 (ICAR-NBAGR, ICAR-DPR).

ఘాగస్ మాంసం కోడా, గుడ్ల కోడా?

రెండూ. NBAGR మాంసం, గుడ్లు రెండింటినీ పేర్కొంటుంది; కోలార్ ఊరి మందల్లో గుడ్లే ప్రధాన ఉపయోగం (NBAGR సర్వే). చాలా ఎక్కువ గుడ్లు కావాలంటే గ్రామప్రియ వంటి మెరుగైన రకాన్ని చూడండి.

తరువాత

ఘాగస్‌ను ఉమ్మడి చిత్తూరు, కడప, నెల్లూరు జిల్లాల మాంసం కోడి కాళహస్తితో, అసీల్తో పోల్చి చూడండి. కొనడం, సంరక్షణ, బర్డ్ ఫ్లూ గురించి ఈ పేజీ చదవండి: నాటు కోళ్ల పెంపకం: జాతులు, కొనడం, సంరక్షణ; అమ్మకానికి ఉన్న కోళ్లను చూడండి.