హోల్‌స్టీన్ ఫ్రీసియన్ (HF) అన్నిటికంటే పెద్ద పాడి జాతి; నలుపు-తెలుపు రంగులో ఉంటుంది; నెదర్లాండ్స్ ఉత్తర ప్రాంతంలో దీన్ని అభివృద్ధి చేశారు (TNAU). దక్షిణాదిలో రైతులు పెంచే HF ఆవులు ఎక్కువగా సంకర ఆవులే: రాష్ట్రాల బ్రీడింగ్ విధానాలు స్థానిక ఆవులకు HF వాడుతూ, సంకర పశువుల్లో HF రక్తం సుమారు సగం ఉండేలా చూడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి (తమిళనాడు విధానం, కర్ణాటక విధానం). సాధారణ సంకర జాతుల్లో HF సంకర ఆవులే అన్నిటికంటే ఎక్కువ పాలు ఇస్తాయి; కానీ వేడిని సరిగా తట్టుకోలేవు, కాబట్టి వాటికి మంచి మేత, నీడ, సంరక్షణ కావాలి (TNAU).
ఎలా గుర్తించాలి
- రంగు: నలుపు-తెలుపు మచ్చలు — వీటి వల్ల ఈ జాతిని సులువుగా గుర్తించవచ్చు (TNAU). సంకర పశువుల్లో రంగు మారుతుంది: భారతీయ HF సంకర జాతి అయిన ఫ్రీస్వాల్‌లో నలుపు భాగం 10% నుండి 90% వరకు ఉంటుంది; కొన్ని పశువులు పూర్తిగా నల్లగా గానీ, లేత గోధుమ-తెలుపు రంగులో గానీ ఉంటాయి (NBAGR డేటాబేస్).
- శరీరం, పొదుగు: పెద్దగా, బలంగా ఉండే శరీరం, పెద్ద పొదుగు. పూర్తిగా ఎదిగిన స్వచ్ఛమైన HF ఆవులు సుమారు 700 కిలోల వరకు బరువు ఉండవచ్చు (TNAU).
- మూపురం ఉండదు: NBAGR నమోదు చేసిన భారతీయ HF సంకర జాతి కరణ్ ఫ్రైస్‌కు మూపురం ఉండదు (NBAGR డేటాబేస్).
HF సంకర ఆవులను దేని కోసం పెంచుతారు
- ఎక్కువ పాలు. స్వచ్ఛమైన HF ఆవులు ఒక ఈతలో సుమారు 6,000–7,000 కిలోల పాలు ఇస్తాయి, కానీ వెన్న తక్కువ — సుమారు 3.45% (TNAU). HF సంకర ఆవులు జెర్సీ సంకర ఆవుల కంటే ఎక్కువ పాలు, తక్కువ వెన్నతో ఇస్తాయి (TNAU).
- రైతుల మందల్లో. కేరళ సహా రైతుల మందల్లో HF సంకర ఆంబోతులపై ICAR చేసిన క్షేత్ర పరీక్షలో, వాటికి పుట్టిన ఆవులు మొదటి ఈతలో సుమారు 2,807 కిలోల పాలు — సుమారు 2,720 లీటర్లు — ఇచ్చాయి (ICAR-CIRC అధ్యయనం).
- మంచి ఆవు. మొదటి 305 రోజుల పాడి కాలంలో 3,500 కిలోలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఇచ్చే HF సంకర ఆవును తమిళనాడు బ్రీడింగ్ విధానం ఉత్తమ (ఎలైట్) ఆవుగా, నమోదు చేయదగినదిగా పరిగణిస్తుంది (తమిళనాడు విధానం).
- భారతీయ HF జాతులు. HF రక్తం ఉన్న రెండు భారతీయ పాడి జాతులను NBAGR నమోదు చేసింది (ICAR-NBAGR): ICAR-NDRIలో HF, థార్‌పార్కర్‌ల నుండి అభివృద్ధి చేసిన కరణ్ ఫ్రైస్ ఒక ఈతలో సగటున సుమారు 3,549 కిలోలు ఇస్తుంది (NBAGR డేటాబేస్); HF, సాహివాల్‌ల నుండి అభివృద్ధి చేసిన ఫ్రీస్వాల్ సుమారు 3,312 కిలోలు ఇస్తుంది (NBAGR డేటాబేస్).
- దూడలు. ఒక ఈతకు ఒక దూడ. స్వచ్ఛమైన HF పెయ్యలు 29–30 నెలల వయసులో మొదటిసారి ఈని, ఆ తర్వాత ప్రతి 13–14 నెలలకు ఒకసారి ఈనుతాయి (TNAU).
ఇది ఎక్కడి జాతి
HFను నెదర్లాండ్స్ ఉత్తర ప్రాంతంలో, ముఖ్యంగా ఫ్రీస్‌ల్యాండ్‌లో అభివృద్ధి చేశారు (TNAU). ఇది భారతదేశ జాతుల రిజిస్టర్‌లో లేదు; ఆ రిజిస్టర్‌లో దేశపు సొంత జాతులు, కొన్ని కొత్త సంకర జాతులు మాత్రమే ఉంటాయి (ICAR-NBAGR).
దక్షిణాదిలో HF సంకర ఆవులను ఎక్కువగా చల్లగా ఉండి, మేత బాగా దొరికే చోట్ల పెంచుతారు. తమిళనాడు విధానం నీలగిరి, కొడైకెనాల్ కొండల్లో, భారీ వర్షాలు పడే కన్యాకుమారిలో, కర్ణాటకను ఆనుకుని ఉన్న కృష్ణగిరి ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో — అది కూడా మంచి మేత, పశుగ్రాసం, షెడ్ సదుపాయాలు ఉన్న చోట మాత్రమే — HF వాడుతుంది; మైదాన ప్రాంతాల్లో జెర్సీని వాడుతుంది (తమిళనాడు విధానం). ఉదగమండలం (ఊటీ)లోని దాని జిల్లా పశువుల ఫారం స్వచ్ఛమైన, సంకర HF రెండింటినీ పెంచుతోంది (తమిళనాడు పాలసీ నోట్). కర్ణాటక విధానం బెంగళూరు, దాని చుట్టుపక్కల జిల్లాలకు HF సంకర ఆవులను సూచిస్తుంది (కర్ణాటక విధానం); రాష్ట్రంలోని సంకర జాతి పశువుల్లో ఎక్కువ భాగం కోలార్, చిక్కబళ్లాపుర నుండి మైసూరు, హాసన్ వరకు ఉన్న ప్రాంతంలోనే ఉన్నాయని ఒక NBAGR అధ్యయనం గుర్తించింది (NBAGR అధ్యయనం). కేరళ విధానం విదేశీ జాతులుగా HF, జెర్సీలను మాత్రమే అనుమతిస్తుంది (కేరళ విధానం); బెంగళూరులోని ICAR-NDRI కేంద్రం తన మందలో HF సంకర ఆవులను పెంచుతోంది (ICAR-NDRI).
హోల్‌స్టీన్ ఫ్రీసియన్ పశువు కావాలా?
కట్టుతరై భారతదేశమంతటా అందుబాటులో ఉంది. హోల్‌స్టీన్ ఫ్రీసియన్ పశువుల కోసం యాప్‌లో “హోల్‌స్టీన్ ఫ్రీసియన్” అని వెతకండి, లేదా మీ దగ్గర్లో అమ్మకానికి ఉన్న ఆవులను చూడండి. జాతిని అమ్మేవారే చెబుతారు; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. డబ్బు ఇచ్చే ముందు మీరే చూడండి.
మన వేడిలో HF సంకర ఆవుల పెంపకం
- వేడే ప్రధాన ప్రమాదం. HF సంకర ఆవులు జెర్సీ సంకర ఆవుల కంటే వేడిని తక్కువగా తట్టుకుంటాయి, చల్లని కొండ ప్రాంతాలకే తగినవి; ఉష్ణమండల వ్యాధులను ఎదుర్కొనే శక్తి కూడా వీటికి తక్కువ (TNAU).
- వేడి ఒత్తిడి లక్షణాలు తెలుసుకోండి. వేడి ఒత్తిడికి గురైన ఆవు నీడ వెతుక్కుంటుంది, నీళ్లు ఎక్కువగా తాగుతుంది కానీ మేత తక్కువగా తింటుంది, పడుకోకుండా నిలబడే ఉంటుంది, వేగంగా శ్వాస తీసుకుంటుంది, చొంగ కారుస్తుంది, నోరు తెరిచి ఆయాసపడవచ్చు; దాని పాలు తగ్గిపోతాయి (వేడి ఒత్తిడి గైడ్).
- చల్లగా ఉంచండి. చెట్ల నీడ, పక్కలు తెరిచి ఉండే షెడ్ లేదా షేడ్ నెట్ ద్వారా నీడ ఇవ్వండి; చల్లని, శుభ్రమైన నీళ్లు సరిపడా ఉంచండి. నీటి తుంపర్లు (స్ప్రింక్లర్లు) ఉన్న ఫ్యాన్లు ఆవులను అన్నిటికంటే బాగా చల్లబరుస్తాయి; కానీ కింద పరిచిన పరుపును తడపకండి: తడి నేల పొదుగు ఇన్‌ఫెక్షన్‌ను తెస్తుంది (వేడి ఒత్తిడి గైడ్).
- చల్లని సమయాల్లో బాగా మేపండి. మంచి పచ్చి మేత, సమతుల్య దాణా ఇవ్వండి; రోజులో చల్లగా ఉండే సమయాల్లో ఎక్కువ సార్లుగా విభజించి పెట్టండి (వేడి ఒత్తిడి గైడ్). రోజుకు ఎంత పెట్టాలో తెలుసుకోవడానికి చూడండి: పశువులను ఎలా పెంచుతారు.
- ఆరోగ్యం. దేశీ పశువుల కంటే సంకర జాతి ఆవులకు ఒక టీకా ఎక్కువ కావాలి: చూడండి పశువులను ఆరోగ్యంగా ఉంచండి.
HF సంకర ఆవును కొనడం
- దాని రక్తం గురించి అడగండి. దాని తల్లి ఏ జాతి, ఏ ఆంబోతులను వాడారో అడగండి. రాష్ట్రాలు సుమారు సగం HF రక్తం ఉన్న సంకర పశువులను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి; మంచి వనరులు ఉన్న రైతులకు మాత్రమే కేరళ 75% వరకు అనుమతిస్తుంది (కేరళ విధానం).
- మీ ఫారానికి తగినదేనా చూడండి. HF సంకర ఆవులు చల్లని ప్రాంతాలకు తగినవి (TNAU). మీరు వేడిగా ఉండే మైదాన ప్రాంతంలో ఉండి, ఆవును చల్లగా ఉంచలేకపోతే, జెర్సీ సంకర ఆవు మీకు బాగా సరిపోవచ్చు.
- ఆవును పితకడం చూడండి. ఉదయం, సాయంత్రం పూర్తిగా చేతితో పితకడం చూసి, పాలను మీరే కొలవండి. అది ఈనిన తేదీ, కృత్రిమ గర్భధారణ తేదీ అడగండి.
- ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే. కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. వయసు, బ్రూసెల్లోసిస్ పరీక్ష, చెవి ట్యాగ్ కోసం చూడండి ఆవు లేదా ఎద్దును కొనడం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
HF సంకర ఆవు ఎన్ని పాలు ఇస్తుంది?
రైతుల మందల్లో ICAR చేసిన క్షేత్ర పరీక్షలో HF సంకర ఆవులు మొదటి ఈతలో సుమారు 2,807 కిలోలు (సుమారు 2,720 లీటర్లు) ఇచ్చాయి (ICAR-CIRC అధ్యయనం). మంచి పరిస్థితుల్లో స్వచ్ఛమైన HF 6,000–7,000 కిలోలు ఇవ్వగలదు (TNAU). మేత, సంరక్షణ, ఆవులో ఉన్న HF రక్తం శాతం — వీటిని బట్టి తేడా వస్తుంది.
వేడిగా ఉండే మైదాన ప్రాంతాలకు HF సంకర ఆవు సరైనదా?
నీడ, చల్లబరిచే ఏర్పాట్లు, నీళ్లు, మంచి మేత ఉంటేనే: HF సంకర ఆవులు జెర్సీ సంకర ఆవుల కంటే వేడిని తక్కువగా తట్టుకుంటాయి (TNAU); తమిళనాడు విధానం కొండల్లో HF, మైదానాల్లో జెర్సీ వాడుతుంది (తమిళనాడు విధానం).
కరణ్ ఫ్రైస్, ఫ్రీస్వాల్ అంటే ఏమిటి?
HF, భారతీయ పశువుల నుండి తయారు చేసి, NBAGR నమోదు చేసిన భారతీయ పాడి జాతులు: HF, థార్‌పార్కర్‌ల నుండి కరణ్ ఫ్రైస్; HF, సాహివాల్‌ల నుండి ఫ్రీస్వాల్ (NBAGR డేటాబేస్, NBAGR డేటాబేస్).
తరువాత
HFను జెర్సీతో పోల్చి చూడండి; భారతీయ HF సంకర జాతుల వెనుక ఉన్న భారతీయ జాతులైన థార్‌పార్కర్, సాహివాల్లను చూడండి. ఎంచుకునే ముందు ఇది చదవండి: దేశీ పశువులా, సంకర జాతి పశువులా; ఆ తర్వాత అమ్మకానికి ఉన్న ఆవులను, అమ్మకానికి ఉన్న ఎద్దులను చూడండి.