ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ದನಗಳನ್ನು ಹಾಲು, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕರುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಟ ದೇಸಿ ದನಗಳನ್ನು (ನಾಟಿ ದನ) ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಏನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ದನಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈನು ಫಾರ್ಮ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಅಥವಾ ನಡೆಸಲು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಓದಿ.
ದನಗಳನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ
- ಹಾಲು. ಹಸು ಪ್ರತಿ ಸಲ ಕರು ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಸಿ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿಗಳ ಹಸುಗಳು ಕರುವಿಗೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
- ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ. ಎತ್ತುಗಳು ಉಳುಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಗಾಡಿ ಎಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ; ದಕ್ಷಿಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಸಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಇದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ (NBAGR ಡೇಟಾಬೇಸ್).
- ಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರ. ಹಸುಗಳಿಂದ ಕಡಸುಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಕರುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಗಣಿ ಮತ್ತೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ದೇಸಿ ದನವೇ, ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯೇ?
ಕೇವಲ ಹಾಲನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಲ, ನೀವು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಮೇವು, ನೀರು ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆರಿಸಿ (NBAGR ಡೇಟಾಬೇಸ್, TNAU).
| ದೇಸಿ ದನಗಳು | ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುಗಳು | |
|---|---|---|
| ಒಂದು ಕರಾವಿನ (ಕರು ಹಾಕಿದ ನಂತರದ ಹಾಲಿನ ಅವಧಿಯ) ಹಾಲು | ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿಗಳು ಸುಮಾರು 350–540 ಕೆಜಿ; ಗಿರ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿವಾಲ್ನಂತಹ ದೇಸಿ ಹೈನು ತಳಿಗಳು ಸುಮಾರು 2,100–2,300 ಕೆಜಿ | ಜರ್ಸಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಯಿಗಿಂತ 2–3 ಪಟ್ಟು ಹಾಲು ಕೊಡಬಹುದು |
| ಆಹಾರ | ಮೇಯುವುದು, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯ ಉಳಿಕೆ | ಪ್ರತಿದಿನ ಹಸಿರು ಮೇವು, ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ |
| ಸೆಖೆ | ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ | ಸೆಖೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಲುತ್ತವೆ; ಹೋಲ್ಸ್ಟೀನ್ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ತಂಪಾದ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿಗೆ, ಜರ್ಸಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಬಯಲು ಸೀಮೆಗೆ ಸೂಕ್ತ |
| ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ | ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ, ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಸಾಕಣೆ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು | ಹಾಲು ಮಾರಾಟ — ಮೇವು ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಸಿಗುವ ಕಡೆ |
ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ರಕ್ತವಿರುವ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು TNAU ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅವು ದೇಸಿ ಹಸುವಿನ ಸೆಖೆ ತಾಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (TNAU). ದೇಸಿ ದನಗಳಿಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಲಸಿಕೆ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕು: ನೋಡಿ ದನಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ
- ಕೊಟ್ಟಿಗೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದನಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಮಣ್ಣಿನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬೆಳೆದ ಹಸುವಿಗೆ ಸುಮಾರು 65–70 ಚ.ಅಡಿ ತೇವವಿಲ್ಲದ, ಜಾರದ ನೆಲವಿರುತ್ತದೆ; ಚಾವಣಿ ಹೆಂಚಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಶೀಟುಗಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ — ಇವು ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕಿಂತ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ (TNAU).
- ಮೇಯಿಸುವುದು. ದೇಸಿ ದನಗಳು ಗೋಮಾಳ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಮುಗಿದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು ತಳಿಗಳು — ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುಲಿಕುಳಂ — ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತವೆ.
- ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮೇವು ಕೊಡುವ ಹಾಲಿನ ಹಸುಗಳು. ಅಂದಾಜಿಗಾಗಿ, ದಿನಕ್ಕೆ 6–7 ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುವಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 20–25 ಕೆಜಿ ಹಸಿರು ಮೇವು, 5–6 ಕೆಜಿ ಒಣ ಮೇವು ಮತ್ತು 3–3.5 ಕೆಜಿ ಪಶು ಆಹಾರ ಬೇಕು: ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ 2.5–3 ಕೆಜಿ ಹಾಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 1 ಕೆಜಿ ಪಶು ಆಹಾರ, ಮತ್ತು ಪಶು ಆಹಾರದ 2% ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ (TNAU). ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಇಡಿ.
- ಮೇವು ಬೆಳೆಸಿ. TANUVAS ನ ಪುಲಿಕುಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ತನ್ನ ದನಗಳಿಗಾಗಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ನೇಪಿಯರ್ ಹುಲ್ಲು (CO-5), ಮೇವಿನ ಜೋಳ (CoFS 29), ಡೆಸ್ಮಾಂಥಸ್, ಅಗಸೆ ಮತ್ತು ಸುಬಾಬುಲ್ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ (TANUVAS).
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದೇಸಿ ದನಗಳು
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೋಂದಾಯಿತ ದನದ ತಳಿಗಳಿವೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ (ICAR-NBAGR):

ದನ
ಕಾಂಗೇಯಂ ದನ
ಉದ್ದವಾದ, ಬಾಗಿದ ಕೊಂಬುಗಳಿರುವ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ಕಾಂಗೇಯಂ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಒಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ತಿರುಪ್ಪೂರು, ಈರೋಡ್, ಕರೂರು ಮತ್ತು ದಿಂಡಿಗಲ್ನದು.
ಹೋರಿ 540 ಕೆಜಿ · ಹಸು 380 ಕೆಜಿ

ದನ
ಉಂಬಳಚೇರಿ ದನ
ಮುಖ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ತಿರುವಾರೂರು ಮತ್ತು ನಾಗಪಟ್ಟಿಣಂನ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು.
ಹೋರಿ 297 ಕೆಜಿ · ಹಸು 219 ಕೆಜಿ
ದನ
ಪುಲಿಕುಳಂ ದನ
ಮಧುರೈ, ಶಿವಗಂಗೆ ಮತ್ತು ವಿರುಧುನಗರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೇಯುವ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ಇದರ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಇದೆ.
ಹೋರಿ 259 ಕೆಜಿ · ಹಸು 208 ಕೆಜಿ

ದನ
ಬರಗೂರು ದನ
ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬರಗೂರು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಂದು-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮೈಕಟ್ಟು.
ಹೋರಿ 340 ಕೆಜಿ · ಹಸು 295 ಕೆಜಿ
ರೈತರಿಗೆ ಆಲಂಬಾಡಿ ದನಗಳೂ ಗೊತ್ತು — ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕೆಲಸಗಾರ ಬಗೆ. ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕಿರುವ ತಳಿ ಎಂದು TANUVAS ಸಂಶೋಧಕರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇದು NBAGR ನ ನೋಂದಣಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ (TANUVAS ಅಧ್ಯಯನ, ICAR-NBAGR).
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇಸಿ ದನಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನೋಂದಾಯಿತ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕೆಲಸಗಾರ ದನಗಳು; ಖಿಲಾರಿ ಮತ್ತು ದೇವಣಿ ತಳಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿವೆ (ICAR-NBAGR):

ದನ
ಅಮೃತಮಹಲ್ ದನ
ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದಣಿವರಿಯದ ದುಡಿಮೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ಮೊದಲು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು; ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಹೋರಿ 500 ಕೆಜಿ · ಹಸು 320 ಕೆಜಿ

ದನ
ಹಳ್ಳಿಕಾರ್ ದನ
ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ, ಬಿಳಿಯಿಂದ ಬೂದು ಬಣ್ಣದವರೆಗಿನ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ತುಮಕೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಸನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ.
ಹೋರಿ 340 ಕೆಜಿ · ಹಸು 230 ಕೆಜಿ

ದನ
ಖಿಲಾರಿ ದನ
ಉದ್ದ ಕೊಂಬುಗಳ, ಬೂದು-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ಚುರುಕಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ (ಬೆಳಗಾವಿ, ವಿಜಯಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ್ದು.
ಹೋರಿ 270 ಕೆಜಿ · ಹಸು 220 ಕೆಜಿ

ದನ
ಕೃಷ್ಣಾ ತೀರ ದನ
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಕಪ್ಪು ಎರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ, ಭಾರವಾದ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ: ಬೆಳಗಾವಿ, ವಿಜಯಪುರ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಗಳು.
ಹೋರಿ 550 ಕೆಜಿ · ಹಸು 325 ಕೆಜಿ

ದನ
ದೇವಣಿ ದನ
ಹಾಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುವ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಮಚ್ಚೆಗಳ ತಳಿ; ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಲಾತೂರ್ ಪ್ರದೇಶದ್ದು.
ಹೋರಿ 590 ಕೆಜಿ · ಹಸು 340 ಕೆಜಿ

ದನ
ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ದನ
ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ, ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಮಲೆನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಣ್ಣ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹಸು; ಹಾಲು, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಪ್ಪಳ ದನಗಳನ್ನೂ NBAGR ನೋಂದಾಯಿಸಿದೆ (ICAR-NBAGR).
ಕೇರಳದ ದೇಸಿ ದನಗಳು
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೋಂದಾಯಿತ ತಳಿಗಳಿವೆ — ವೆಚ್ಚೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಯಾರ್ (ICAR-NBAGR):

ದನ
ವೆಚ್ಚೂರ್ ದನ
ಹಾಲು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುವ ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣ ಹಸು; ಕುಟ್ಟನಾಡು ಪ್ರದೇಶ (ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಆಲಪ್ಪುಳ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ) ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡಿನದು.
ಹೋರಿ 178 ಕೆಜಿ · ಹಸು 132 ಕೆಜಿ
NBAGR ನ ವೆಚ್ಚೂರ್ ದಾಖಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೂ ಆ ತಳಿಯ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ; ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಸಣ್ಣ ದನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಳಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಲ್ಲ (NBAGR ಡೇಟಾಬೇಸ್, ICAR-NBAGR).
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದ ದೇಸಿ ದನಗಳು
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಎರಡು ನೋಂದಾಯಿತ ತಳಿಗಳಿವೆ, ತೆಲಂಗಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು (ICAR-NBAGR):

ದನ
ಒಂಗೋಲ್ ದನ
ದೊಡ್ಡ, ದಪ್ಪನೆಯ ಗಂಗೆದೊಗಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಿಳಿ ತಳಿ; ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಹಾಲಿಗಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ; ಕರಾವಳಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾಶಂ, ಗುಂಟೂರು, ನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳದ್ದು.
ಹೋರಿ 434 ಕೆಜಿ · ಹಸು 382 ಕೆಜಿ

ದನ
ಪುಂಗನೂರು ದನ
ಹಳೆಯ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಂಗನೂರು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ತುಂಬಾ ಗಿಡ್ಡ ತಳಿ; ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಹಾಲಿಗಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಹೋರಿ 240 ಕೆಜಿ · ಹಸು 170 ಕೆಜಿ
ದನ
ಪೊಡ ತೂರ್ಪು ದನ
ತೆಲಂಗಾಣದ ತಳಿ: ಬಿಳಿ ಮೈಮೇಲೆ ಕಂದು ತೇಪೆಗಳಿರುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ; ನಾಗರ್ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಮ್ರಾಬಾದ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ್ದು.
ಹೋರಿ 255 ಕೆಜಿ · ಹಸು 208 ಕೆಜಿ
ಒಡಿಶಾದ ಸಣ್ಣ ಕಂದು ತಳಿಯಾದ ಮೋಟು ಕೂಡ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿದೆ (NBAGR ಡೇಟಾಬೇಸ್).
ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳ ಹೈನು ತಳಿಗಳು
ಈ ದೇಸಿ ಹೈನು ತಳಿಗಳು ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಬಂದವು (NBAGR ಡೇಟಾಬೇಸ್):

ದನ
ಗಿರ್ ಹಸು
ಉದ್ದವಾದ, ಮಡಚಿಕೊಂಡು ಜೋತುಬಿದ್ದ ಕಿವಿಗಳಿರುವ, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಹಾಲಿನ ತಳಿ; ಗುಜರಾತ್ನ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಿರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ್ದು.
ಹೋರಿ 544 ಕೆಜಿ · ಹಸು 310 ಕೆಜಿ

ದನ
ಸಾಹಿವಾಲ್ ಹಸು
ಸಡಿಲ ಚರ್ಮದ, ಕೆಂಗಂದು ಬಣ್ಣದ ಹಾಲಿನ ತಳಿ; ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾಹಿವಾಲ್ನ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ; NBAGR ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ತಳಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದೆ.
ಹೋರಿ 540 ಕೆಜಿ · ಹಸು 327 ಕೆಜಿ

ದನ
ಕೆಂಪು ಸಿಂಧಿ ಹಸು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಾಲಿನ ತಳಿ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ — ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿವೆ.
ಹೋರಿ 450 ಕೆಜಿ · ಹಸು 320 ಕೆಜಿ

ದನ
ಥಾರ್ಪಾರ್ಕರ್ ಹಸು
ಹಾಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುವ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತಳಿ; ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ನ ಕಚ್ನದು.
ಹೋರಿ 475 ಕೆಜಿ · ಹಸು 295 ಕೆಜಿ
ವಿದೇಶಿ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು

ದನ
ಹೋಲ್ಸ್ಟೀನ್ ಫ್ರೀಸಿಯನ್ (HF)
ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೈನು ತಳಿ, ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನ ಫ್ರೀಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನದು (TNAU); ಇದರ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಜರ್ಸಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ತಂಪಾದ, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ (TNAU).
ಸ್ಥಳೀಯ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಜರ್ಸಿ ಅಥವಾ ಹೋಲ್ಸ್ಟೀನ್ ಫ್ರೀಸಿಯನ್ ಹೋರಿಗಳಿಂದ ಗಬ್ಬ ಕಟ್ಟಿಸಿದಾಗ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ (TNAU).
ಹಸು ಅಥವಾ ಹೋರಿ ಖರೀದಿಸುವಾಗ
ಹಣ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೀವೇ ನೋಡಿ. ವಯಸ್ಸನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲು ಕೆಳ ದವಡೆಯ ದೊಡ್ಡ ಶಾಶ್ವತ ಮುಂದಿನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ; ಇನ್ನೂ ಎಳೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹಾಲು ಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ (TNAU):
| ದೊಡ್ಡ ಮುಂದಿನ ಹಲ್ಲುಗಳು | ಅಂದಾಜು ವಯಸ್ಸು |
|---|---|
| 2 | 2 ವರ್ಷ |
| 4 | 2.5–3 ವರ್ಷ |
| 6 | 3–3.5 ವರ್ಷ |
| 8 | 4 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು |
- ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಸತತ ಮೂರು ಸರದಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೈಯಿಂದ ಕರೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ನೀವೇ ಅಳೆಯಿರಿ; ಒಳ್ಳೆಯ ಹಸು ಅಪರಿಚಿತರಿಗೂ ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಸು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಕರಾವಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಕರು ಹಾಕಿದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಖರೀದಿಸಿ (TNAU).
- ಗಬ್ಬವೇ? ಪಶುವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಸಂಯೋಗ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ 60–90 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪಶುವೈದ್ಯರು ಗಬ್ಬವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬಲ್ಲರು (TNAU). ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ ಕೇಳಿ; ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮಾತು ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ.
- ಕಂದು ರೋಗದ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಕಂದು ರೋಗಕ್ಕೆ (ಬ್ರುಸೆಲ್ಲೋಸಿಸ್) ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಹಸು ಖರೀದಿಸಲು TNAU ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಈ ರೋಗ ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ (ಕಂದು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ (TNAU).
- ಕಿವಿ ಓಲೆ ಮತ್ತು ರಸೀದಿ. ದನಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಭಾರತ್ ಪಶುಧನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ 12 ಅಂಕಿಯ ಕಿವಿ ಓಲೆಯೊಂದಿಗೆ (ಇಯರ್ ಟ್ಯಾಗ್) ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಕಾಲು ಬಾಯಿ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕಂದು ರೋಗದ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಅದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ (PIB). ನಿಮ್ಮ ರಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಿವಿ ಓಲೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ದಿನಾಂಕ, ಮಾರಾಟಗಾರರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಊರು, ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ; ವಿಮೆಯ ಕ್ಲೈಮ್ ಕಿವಿ ಓಲೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ (ಜಾನುವಾರು ವಿಮೆ).
- ದನಗಳ ಸಾಗಣೆ. ಪ್ರತಿ ಲೋಡ್ಗೂ ಅರ್ಹ ಪಶುವೈದ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಬೇಕು — ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಬರೆದದ್ದು, ದನಗಳು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ, ಸೋಂಕು ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವಂಥದ್ದು; ಅದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಗಣೆದಾರರು ಅವನ್ನು ಒಯ್ಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಸರಕು ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 6 ದನಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯಬಹುದು — ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2 ಚ.ಮೀ ಜಾಗ, ಜಾರದ ನೆಲ, ಒಬ್ಬ ಸಹಾಯಕ, ಮೇವು ಮತ್ತು ನೀರು ಇರಬೇಕು, ಬೇರೆ ಸರಕು ಇರಬಾರದು (AWBI). ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ.
- ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಣ ಕೊಡಿ. ನೀವು ನೋಡದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮುಂಗಡ ಹಣ ಕೊಡಬೇಡಿ: ನೋಡಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಾವತಿ.
ದನಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿ
ಅಧಿಕೃತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಿ; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪಶುವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ (NDDB). ಕಾಲು ಬಾಯಿ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕಂದು ರೋಗದ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ (PIB).
| ರೋಗ | ಮೊದಲ ಲಸಿಕೆ | ನಂತರ |
|---|---|---|
| ಕಾಲು ಬಾಯಿ ರೋಗ (FMD) | 4 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ; 1 ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬೂಸ್ಟರ್ ಲಸಿಕೆ | ಪ್ರತಿ 6 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ |
| ಕಂದು ರೋಗ (ಬ್ರುಸೆಲ್ಲೋಸಿಸ್) | ಹೆಣ್ಣು ಕರುಗಳಿಗೆ 4–8 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ | ಮತ್ತೆ ಬೇಡ: ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ |
| ಗಂಟಲು ಬೇನೆ (ಗಳಲೆ ರೋಗ, HS) | 6 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ | ಈ ರೋಗ ಕಂಡುಬರುವ ಕಡೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ |
| ಚಪ್ಪೆ ರೋಗ (BQ) | 6 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ | ಈ ರೋಗ ಕಂಡುಬರುವ ಕಡೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ |
- ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಪಾಯಗಳು. ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ತಳಿಯ ದನಗಳಿಗೆ 3 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಥೈಲೇರಿಯೋಸಿಸ್ (ಉಣ್ಣಿಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗ) ಲಸಿಕೆಯೂ ಬೇಕು; ದೇಸಿ ದನಗಳಿಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ (NDDB). ಥೈಲೇರಿಯೋಸಿಸ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮತ್ತೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಗಂಟು ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪಶುವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ.
- ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಹಾಲು ಕರೆಯಿರಿ. ಕೆಚ್ಚಲನ್ನು ತೊಳೆದು ಒರೆಸಿ; ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಒಣ ಕೈಗಳಿಂದ, ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಬದಲು ಪೂರ್ತಿ ಹಸ್ತದಿಂದ ಹಾಲು ಕರೆಯಿರಿ, ಮತ್ತು ಕೆಚ್ಚಲನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ; ಇದು ಕೆಚ್ಚಲಿನ ಸೋಂಕನ್ನು (ಕೆಚ್ಚಲು ಬಾವು) ತಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ (TNAU).
- ಹಾಲು ಇಳಿಸಲು ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಬೇಡ. ಪಶುವೈದ್ಯರಿಲ್ಲದೆ ಹಾಲು ಇಳಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡಬೇಡಿ.
- ಅಪಾಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ಮೇವು ತಿನ್ನದಿರುವುದು, ಗಂಟಲು ಊದಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಊದಿಕೊಂಡ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕುಂಟುವುದು, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಯುವುದು, ಗೊರಸುಗಳ ನಡುವೆ ಹುಣ್ಣು, ಅಥವಾ ಗರ್ಭಪಾತ — ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಂಡರೂ ತಕ್ಷಣ ಪಶುವೈದ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ (TNAU).
- ಜಂತುಹುಳು, ಉಣ್ಣಿ ಮತ್ತು ನೆರವು. ಜಂತುಹುಳು ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪಶುವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಚಾರಿ ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು 1962 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ (PIB).
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ದೇಸಿ ಹಸು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ತಳಿ — ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೇವು ತಿನ್ನಿಸಿದ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ: ಜರ್ಸಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಯಿಗಿಂತ 2–3 ಪಟ್ಟು ಹಾಲು ಕೊಡಬಹುದು (TNAU). ಗಿರ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿವಾಲ್ ನಂತಹ ದೇಸಿ ಹೈನು ತಳಿಗಳು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮೇವು ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ಬೇಕು: ನೋಡಿ ದೇಸಿ ದನವೇ, ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯೇ?.
ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹಸುವಿನ ವಯಸ್ಸು ತಿಳಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕೆಳ ದವಡೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮುಂದಿನ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ: ಸುಮಾರು 2 ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2 ಹಲ್ಲುಗಳು, ಸುಮಾರು 4 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪೂರ್ತಿ 8 ಹಲ್ಲುಗಳು (TNAU). ಅದರ ನಂತರ, ಹಲ್ಲುಗಳ ಸವೆತ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥೂಲ ಅಂದಾಜು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಹೋರಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತು ಒಂದೇ ಪ್ರಾಣಿಯೇ?
ಅಲ್ಲ. ತಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಗಂಡು ಹೋರಿ; ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುವ, ಬೀಜ ಒಡೆದ ಗಂಡು ಎತ್ತು. ಕಟ್ಟುತರೈನಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ 'ಹೋರಿ' ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮುಂದೆ
ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ತಳಿಯ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ, ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ. ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ರೈತರು ಏನನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೋಡಲು, ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.
ಕಟ್ಟುತರೈನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಹಸು, ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ
ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಹತ್ತಿರದ ರೈತರು ನೇರವಾಗಿ ಮಾರುವ ಹಸು, ಕರು, ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಫೋಟೋ, ಊರಿನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ದೂರದೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿ. ದಲ್ಲಾಳಿ ಇಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಚಾಟ್ ಮಾಡಿ; ಹಣ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲು ಕರೆಸಿ ನೋಡಿ, ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೀವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಯಾವುದಾದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಳಿ ಬೇಕೇ? ಕಾಂಗೇಯಂ, ಹಳ್ಳಿಕಾರ್, ಗಿರ್ ಮುಂತಾದ ತಳಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕಟ್ಟುತರೈ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ.

