ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ತೋರಿಸುವ ರಾಸುವನ್ನಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಮೇವು, ನೀರು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ರಾಸುವನ್ನು ಆರಿಸಿ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟು ತಂಪಾಗಿಟ್ಟಾಗ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ದೇಸಿ ದನಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರದಲ್ಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು, ದೇಸಿ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೈನು ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೈನು ರಾಸುವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹಸುವೇ, ಎಮ್ಮೆಯೇ?
ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಹೈನು ಘಟಕ ನಡೆಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೋಷ್ಟಕ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ನಿಮ್ಮ ರಾಸುಗಳು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
| ದೇಸಿ ಹಸು | ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸು | ಎಮ್ಮೆ | |
|---|---|---|---|
| ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು | 4.5–5.5% | ಕಡಿಮೆ: ಶುದ್ಧ HF ನಲ್ಲಿ 3–4%, ಶುದ್ಧ ಜರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ 3.5–4.5% | ಸರಾಸರಿ 5–6%; ನಮ್ಮ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7–8% |
| 305 ದಿನಗಳ ಒಂದು ಕರಾವಿನ (ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಅವಧಿಯ) ಹಾಲು | 1,000–1,500 ಕೆಜಿ | 2,500–4,500 ಕೆಜಿ | 1,800–3,500 ಕೆಜಿ |
| ಸೆಖೆ | ಸುಮಾರು 40.5 °C ವರೆಗೆ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ | ಸೆಖೆ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ; ನೆರಳು ಮತ್ತು ತಂಪು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು | ಸೆಖೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಟ್ಟುತ್ತದೆ; ನೆರಳು ಮತ್ತು ಹೊರಳಾಡಲು ನೀರು ಅಥವಾ ಸ್ನಾನ ಬೇಕು |
| ಮೊದಲ ಕರು, ಗುರಿಯ ವಯಸ್ಸು | 30–36 ತಿಂಗಳು | 24–30 ತಿಂಗಳು | 30–36 ತಿಂಗಳು |
| ಒಂದು ಕರು, ಪ್ರತಿ | 12–14 ತಿಂಗಳಿಗೆ | 12–14 ತಿಂಗಳಿಗೆ | 13–15 ತಿಂಗಳಿಗೆ |
ಮೂಲಗಳು: NDDB; ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲಿನ ಕೊಬ್ಬು — TNAU ಮತ್ತು ICAR-NBAGR; ಎಮ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಖೆ — ICAR-CIRB. ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸುಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ NDDB ಇಟ್ಟಿರುವ ಗುರಿಗಳು; NBAGR ನ ತಳಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಸುಮಾರು 3.5–4 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಕರು ಹಾಕುತ್ತವೆ.
- ಸಂಘ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಣ ಕೊಡುವ ಕಡೆ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಹಾಲಿನ ದರಕ್ಕೆ ಕೊಬ್ಬೇ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಡೆ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು NDDB ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (NDDB). ನೋಡಿ: ಹಾಲಿನ ದರ.
- ಸೆಖೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಬ್ಬ ಕಟ್ಟಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆರೈಕೆ ಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಚರ್ಮ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಕಡಿಮೆ (ICAR-CIRB), ಮತ್ತು ಅವು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬೆದೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಮಂದವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ತೋರಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ (ICAR-CIRB). ನೋಡಿ: ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ: ಬೆದೆ, ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ, ಹೆರಿಗೆ.
- ಕೆಚ್ಚಲಿನ ಸೋಂಕು (ಕೆಚ್ಚಲು ಬಾವು). ಶುದ್ಧ ವಿದೇಶಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಇದು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗೆ; ಸ್ಥಳೀಯ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ (NDDB).
ದೇಸಿಯೇ, ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯೇ?
- ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯ ನೋಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ. NDDB ಸಲಹೆ: ಆಹಾರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕಡೆ ದೇಸಿ ದನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ; ಸಾಧಾರಣದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿದ್ದರೆ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ (NDDB).
- ದೇಸಿ ದನಗಳು ನಮ್ಮ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಮೇವಿನಿಂದಲೂ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಉಣ್ಣಿಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ಜ್ವರಗಳನ್ನೂ ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಉಣ್ಣಿಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ಥೈಲೇರಿಯೋಸಿಸ್ ರೋಗದಿಂದ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆ ಬೀಳಬಹುದು (NDDB); ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಲಸಿಕೆ ಬೇಕು. ನೋಡಿ: ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಆರೋಗ್ಯ: ಲಸಿಕೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ, ಅಪಾಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
- ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ರಕ್ತವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಲಹೆ. ಸುಮಾರು 50% ವಿದೇಶಿ ರಕ್ತವಿರುವ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು TNAU ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅವು ದೇಸಿ ಹಸುವಿನ ಸೆಖೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ತಾಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (TNAU).
- ಬಯಲು ಸೀಮೆಗೆ ಜರ್ಸಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡಿಗೆ HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿ. ಜರ್ಸಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದವು, ಸೆಖೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಾಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಯಿಗಿಂತ 2–3 ಪಟ್ಟು ಹಾಲು ಕೊಡಬಲ್ಲವು; HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ಸೆಖೆ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಅವು ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಾಳುವುದಿಲ್ಲ (TNAU). ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಸಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ, HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾದ ತಂಪು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ (ತಮಿಳುನಾಡು ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಇಲಾಖೆ).
- ದೊಡ್ಡ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರ ಬೇಕು. HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ದೊಡ್ಡವು ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರ ಬೇಕು; ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹಾರ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅವಕ್ಕೆ ಗಬ್ಬ ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ (TNAU).
- ನಿಮ್ಮ ಹಸುಗಳಿಗೆ ನೀವೇ ಗಬ್ಬ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ವೀರ್ಯ ಯಾವ ತಳಿಯದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ರಕ್ತವಿದೆ ಎಂದು ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಕೇಳಿ; ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ತಳಿ ಸಂವರ್ಧನಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು NDDB ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ (NDDB). ನೋಡಿ: ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ: ಬೆದೆ, ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ, ಹೆರಿಗೆ.
ಹೈನು ತಳಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ
ಪ್ರತಿ ಹೆಸರೂ ಆ ತಳಿಯ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ತಳಿ ನೋಂದಣಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಹಾಲಿನ ಅಂಕಿಗಳಿವೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿರುವ ತಳಿಯ ಹೆಸರು ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮಾತು, ಹಾಗಾಗಿ ತಳಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
| ಹಸುವಿನ ತಳಿ | ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶ | ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ | ತಿಳಿದಿರಲಿ |
|---|---|---|---|
| ಗಿರ್ | ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ | ಹಾಲು | ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು; ಉದ್ದವಾದ, ಮಡಚಿಕೊಂಡ ಕಿವಿಗಳು |
| ಸಾಹಿವಾಲ್ | ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ | ಹಾಲು | ಕೆಂಗಂದು ಬಣ್ಣ, ಸಡಿಲ ಚರ್ಮ |
| ಕೆಂಪು ಸಿಂಧಿ | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ | ಹಾಲು | ಕೆಂಪು — ಕಡು ಕೆಂಪಿನಿಂದ ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯವರೆಗೆ |
| ಥಾರ್‌ಪಾರ್ಕರ್ | ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕಚ್ | ಹಾಲು, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ | ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬೂದು; ಮರುಭೂಮಿಯ ತಳಿ |
| ದೇವಣಿ | ಬೀದರ್ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಮತ್ತು ಲಾತೂರ್ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ) | ಹಾಲು, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ | ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಮಚ್ಚೆಗಳು |
| ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ | ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು | ಹಾಲು, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ, ಗೊಬ್ಬರ | ಸಣ್ಣ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು; ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಗುಡ್ಡಗಾಡು |
| ವೆಚ್ಚೂರ್ | ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಆಲಪ್ಪುಳ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು | ಹಾಲು, ಗೊಬ್ಬರ | ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣದು |
| ಪುಂಗನೂರು | ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆ | ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ, ಹಾಲು | ತುಂಬಾ ಗಿಡ್ಡ |
| ಜರ್ಸಿ | ಜರ್ಸಿ ದ್ವೀಪ, ಬ್ರಿಟನ್ (ವಿದೇಶಿ ತಳಿ) | ಹಾಲು | ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಹೈನು ತಳಿ, ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯ ತಿಳಿ ಕಂದು; ಇದರ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಬಯಲು ಸೀಮೆಗೆ ಸೂಕ್ತ |
| ಹೋಲ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಫ್ರೀಸಿಯನ್ (HF) | ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ಫ್ರೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ (ವಿದೇಶಿ ತಳಿ) | ಹಾಲು | ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೈನು ತಳಿ, ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ; ಇದರ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ತಂಪಾದ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿಗೆ ಸೂಕ್ತ |
| ಎಮ್ಮೆ ತಳಿ | ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶ | ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ | ತಿಳಿದಿರಲಿ |
|---|---|---|---|
| ಮುರ್ರಾ | ಹರಿಯಾಣ | ಹಾಲು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ | ಕಡು ಕಪ್ಪು, ಗಿಡ್ಡ ಸುರುಳಿ ಕೊಂಬುಗಳು; ಸ್ಥಳೀಯ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ |
| ಸುರ್ತಿ | ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್ | ಹಾಲು | ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರ, ಕಂದುವಿನಿಂದ ಬೆಳ್ಳಿ-ಬೂದು ಬಣ್ಣ; ಭಾರೀ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ |
| ಮೆಹಸಾನಾ | ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್ | ಹಾಲು | ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು; ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕರು ಹಾಕುತ್ತದೆ |
| ಜಾಫರಾಬಾದಿ | ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ | ಹಾಲು, ಭಾರದ ಕೆಲಸ | ಭಾರತದ ಅತಿ ಭಾರವಾದ ತಳಿ; ಭಾರವಾದ, ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಬಿದ್ದ ಕೊಂಬುಗಳು |
| ಪಂಢರಪುರಿ | ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಸಾಂಗ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಹಾಪುರ | ಹಾಲು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ | ಕಪ್ಪು, ತುಂಬಾ ಉದ್ದ ಕೊಂಬುಗಳು |
| ಧಾರವಾಡಿ | ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಧಾರವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ | ಹಾಲು | ಕಪ್ಪು; ಇದರ ಹಾಲು ಧಾರವಾಡ ಪೇಡಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ |
| ತೋಡ | ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನೀಲಗಿರಿ | ಹಾಲು, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ | ತಿಳಿ ಹಳದಿ-ಕಂದುವಿನಿಂದ ಬೂದಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ, ಮೇಯಿಸಿ ಸಾಕುವ ಬೆಟ್ಟದ ಎಮ್ಮೆ; ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು |
| ಬರಗೂರು ಎಮ್ಮೆ | ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈರೋಡ್‌ನ ಬರಗೂರು ಬೆಟ್ಟಗಳು | ಹಾಲು, ಗೊಬ್ಬರ | ಸಣ್ಣ, ಕಂದು ಬಣ್ಣ; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತದೆ; ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬಳಕೆ |
ಮೂಲಗಳು: ದೇಸಿ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳು — ICAR-NBAGR; ಜರ್ಸಿ ಮತ್ತು HF — TNAU, TNAU; ಧಾರವಾಡಿ — ICAR-CIRB.
ತಮಿಳುನಾಡಿನದೇ ನೋಂದಾಯಿತ ದನದ ತಳಿಗಳಾದ ಕಾಂಗೇಯಂ, ಉಂಬಳಚೇರಿ, ಪುಲಿಕುಳಂ ಮತ್ತು ಬರಗೂರುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ; ಹಳ್ಳಿಕಾರ್, ಅಮೃತಮಹಲ್, ಖಿಲಾರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ ತೀರ, ಒಂಗೋಲ್ ಮತ್ತು ಪೊಡ ತೂರ್ಪು ತಳಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ: ನೋಡಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದೇಸಿ ದನಗಳು.
ಕಟ್ಟುತರೈನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಹಸು, ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ
ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಹತ್ತಿರದ ರೈತರು ನೇರವಾಗಿ ಮಾರುವ ಹಸು, ಕರು, ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಫೋಟೋ, ಊರಿನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ದೂರದೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿ. ದಲ್ಲಾಳಿ ಇಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಚಾಟ್ ಮಾಡಿ; ಹಣ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲು ಕರೆಸಿ ನೋಡಿ, ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೀವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಯಾವುದಾದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಳಿ ಬೇಕೇ? ಕಾಂಗೇಯಂ, ಹಳ್ಳಿಕಾರ್, ಗಿರ್ ಮುಂತಾದ ತಳಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕಟ್ಟುತರೈ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ.
ಒಳ್ಳೆಯ ಹೈನು ರಾಸುವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಮೈಕಟ್ಟು: ಚುರುಕಾದ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಲಕ್ಷಣದ ನೋಟ, ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ದೇಹ, ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳನೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆ (TNAU).
- ಕೆಚ್ಚಲು: ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ, ಹಾಲಿನ ನರಗಳ ಜಾಲವಿರುವ ಕೆಚ್ಚಲು; ಜೋತುಬಿದ್ದಿರಬಾರದು, ತುಂಬಾ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಬಾರದು, ಮತ್ತು ನಡೆಯುವಾಗ ಅತ್ತಿತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗಾಡಬಾರದು (TNAU, NDDB).
- ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು: ಕೆಚ್ಚಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರಬೇಕು (TNAU).
- ದೇಹ ಸ್ಥಿತಿ: 5 ಅಂಕಗಳ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ 3–4 ಅಂಕ — ಸೊರಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕೊಬ್ಬಿಯೂ ಇಲ್ಲ — ಮತ್ತು ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಏಳುತ್ತದೆ (NDDB).
- ಸ್ವಭಾವ: ಶಾಂತ, ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತರಿಗೂ ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ (TNAU).
- ವಯಸ್ಸು: ಮೊದಲ ಐದು ಕರಾವುಗಳಲ್ಲಿ (ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ) ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚು, ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಕರಾವಿನ ಹಸುವನ್ನು ಆರಿಸಿ (TNAU). ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅದರ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ನೋಡಿ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ವಯಸ್ಸು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗುವ ತಪ್ಪುಗಳು
- ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುವಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಸಿರು ಮೇವು, ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು.
- ನೆರಳು ಮತ್ತು ತಂಪು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೆ HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಯಾದ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುವುದು.
- ಕೆಚ್ಚಲಿನ ಗಾತ್ರ ನೋಡಿ ಹಸುವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.
- ತಳಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗದ ರಾಸುವಿಗೆ ತಳಿಯ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವುದು.
- ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಳಾಡಲು ಅಥವಾ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವುದು.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಯಾವ ಹೈನು ತಳಿ ಉತ್ತಮ?
ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. NDDB ಪ್ರಕಾರ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೈನು ರಾಸುವಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ: ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕರು, ರೋಗ ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು (NDDB). ಯಾವ ತಳಿ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ಮೇವು, ನೀರು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ಹಸುಗಳಿಗಿಂತ ಎಮ್ಮೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?
ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ಕೊಬ್ಬಿನ ಹಾಲಿಗೆ ಸಂಘ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಎಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುವಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಡವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಬಾರಿ ಕರು ಹಾಕುತ್ತದೆ (NDDB). ನಿಮ್ಮದೇ ಸಂಘದ ದರದ ಚಾರ್ಟ್ ಬಳಸಿ, ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಹಾಲಿನಿಂದ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೋಲಿಸಿ.
ಹಾಲು ಮಾರಲು ದೇಸಿ ಹಸುಗಳು ಸೂಕ್ತವೇ?
ಗಿರ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿವಾಲ್‌ನಂತಹ ದೇಸಿ ಹೈನು ತಳಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ (ICAR-NBAGR), ಮತ್ತು ದೇಸಿ ದನಗಳು ಸೆಖೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಆಹಾರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ (NDDB); ಹಾಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮೇವು ಮತ್ತು ನೀರು ಇರುವ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಅವು ಸೂಕ್ತ.
ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಸಾಕಬಹುದೇ?
ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟ. HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಸೆಖೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತಾಳುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ತಂಪಾದ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿಗೆ, ಮತ್ತು ಜರ್ಸಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಸೀಮೆಗೆ TNAU ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (TNAU). ಬಿಸಿಯಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ HF ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದಾದರೆ, ನೆರಳು, ತಂಪು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ: ನೋಡಿ ರಾಸುಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡುವುದು.
ಮುಂದೆ
ಹಣ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ರಾಸುವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಮುಂದೆ ಇದನ್ನು ಓದಿ: ಹೈನು ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಖರೀದಿಸುವುದು ಹೇಗೆ: ಪರಿಶೀಲನೆ, ದಾಖಲೆಗಳು. ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ರೈತರು ಯಾವ ತಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೋಡಲು, ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.