కాగితం మీద ఎక్కువ పాల దిగుబడి చూపించే పశువును కాదు — మీ మేత, నీళ్లు, వాతావరణం పోషించగలిగే పశువును ఎంచుకోండి. సంకర జాతి ఆవును బాగా మేపి, చల్లగా ఉంచితేనే అది అన్నిటికంటే ఎక్కువ పాలు ఇస్తుంది; దేశీ పశువులు, గేదెలు తక్కువ మేతతో కూడా బాగా నెట్టుకొస్తాయి. ఈ అధ్యాయం ఆవులను గేదెలతో, దేశీ పశువులను సంకర జాతి పశువులతో, మా పేజీల్లోని పాడి జాతులను ఒకదానితో ఒకటి పోల్చి చూపిస్తుంది; మంచి పాడి పశువు గుర్తులను కూడా జాబితాగా ఇస్తుంది.
ఆవు కావాలా, గేదె కావాలా?
రెండింటిలో దేనితోనైనా పాడి నడపవచ్చు. భారతదేశంలోని సాధారణ ఫారాల్లో అవి ఎలా తేడాగా ఉంటాయో ఈ పట్టిక చూపిస్తుంది; మీ పశువుల్లో మేత, సంరక్షణను బట్టి తేడాలు ఉంటాయి.
| దేశీ ఆవు | సంకర జాతి ఆవు | గేదె | |
|---|---|---|---|
| వెన్న శాతం | 4.5–5.5% | తక్కువ: స్వచ్ఛమైన HF లో 3–4%, స్వచ్ఛమైన జెర్సీలో 3.5–4.5% | సగటున 5–6%; మా పేజీల్లోని జాతుల్లో సుమారు 7–8% |
| 305 రోజుల పాడి కాలంలో పాలు | 1,000–1,500 కిలోలు | 2,500–4,500 కిలోలు | 1,800–3,500 కిలోలు |
| వేడి | సుమారు 40.5 °C వరకు తట్టుకుంటుంది | వేడికి ఇబ్బంది పడుతుంది; నీడ, చల్లబరిచే ఏర్పాట్లు కావాలి | వేడికి అన్నిటికంటే ఎక్కువ ఇబ్బంది పడుతుంది; నీడ, మునగడానికి నీళ్లు లేదా జల్లు స్నానం కావాలి |
| మొదటి దూడ — లక్ష్య వయసు | 30–36 నెలలు | 24–30 నెలలు | 30–36 నెలలు |
| ఎంత కాలానికి ఒక దూడ | 12–14 నెలలు | 12–14 నెలలు | 13–15 నెలలు |
ఆధారాలు: NDDB; గేదె పాలలో వెన్న — TNAU, ICAR-NBAGR; గేదెలు, వేడి — ICAR-CIRB. మొదటి దూడ వయసులు మంచి మేత పెట్టినప్పుడు NDDB పెట్టిన లక్ష్యాలు; NBAGR జాతి రికార్డుల్లో గేదెలు సుమారు 3.5–4 సంవత్సరాల వయసులో మొదటి దూడను ఇస్తాయి.
- సంఘం వెన్న శాతాన్ని బట్టి చెల్లించే చోట గేదెలు బాగుంటాయి. పాల ధరకు వెన్న శాతమే ప్రధాన ఆధారమైన చోట గేదెలను పెంచమని NDDB సూచిస్తుంది (NDDB). చూడండి: పాల ధర.
- వేడిలో, చూడి కట్టించే సమయంలో గేదెలకు ఎక్కువ శ్రద్ధ కావాలి. వాటికి నల్లని చర్మం, తక్కువ చెమట గ్రంథులు ఉంటాయి (ICAR-CIRB); అవి తరచుగా ఎద లక్షణాలను చాలా స్వల్పంగా చూపిస్తాయి, లేదా అసలు చూపించవు (ICAR-CIRB). చూడండి: ఆవు, గేదెల చూడి: ఎద లక్షణాలు, కృత్రిమ గర్భధారణ, ఈనడం.
- పొదుగు ఇన్‌ఫెక్షన్ (పొదుగువాపు వ్యాధి). ఇది స్వచ్ఛమైన విదేశీ జాతి ఆవులకు అన్నిటికంటే ఎక్కువగా, ఆ తర్వాత సంకర జాతి ఆవులకు వస్తుంది; స్థానిక ఆవులకు తక్కువగా, గేదెలకు అన్నిటికంటే తక్కువగా వస్తుంది (NDDB).
దేశీ పశువులా, సంకర జాతి పశువులా?
- మీ వనరులను బట్టి నిర్ణయించండి. NDDB సలహా: మేత, నీళ్లు, పశువైద్య సేవలు కొరతగా ఉన్న చోట దేశీ పశువులను లేదా గేదెలను పెంచండి; వనరులు ఓ మోస్తరుగా గానీ బాగా గానీ ఉంటే, సంకర జాతి ఆవులను పెంచండి (NDDB).
- దేశీ పశువులు మన వాతావరణానికి సరిపోతాయి, తక్కువ నాణ్యత గల మేతతో కూడా పాలు ఇస్తాయి. పిడుదుల ద్వారా వచ్చే జ్వరాలను కూడా అవి బాగా తట్టుకుంటాయి; సంకర జాతి పశువులు మాత్రం పిడుదుల ద్వారా వ్యాపించే థైలేరియోసిస్ వ్యాధితో తీవ్రంగా జబ్బు పడవచ్చు (NDDB); వాటికి ఈ వ్యాధికి టీకా అవసరం. చూడండి: ఆవులు, గేదెల ఆరోగ్యం: టీకాల క్యాలెండర్, ప్రమాద లక్షణాలు.
- సగం విదేశీ రక్తం — ఇదే సాధారణ సలహా. సుమారు 50% విదేశీ రక్తం ఉన్న సంకర జాతి ఆవులనే TNAU ఇష్టపడుతుంది; వీటిలో దేశీ ఆవుకు ఉండే వేడిని, వ్యాధులను తట్టుకునే శక్తి మిగిలి ఉంటుంది (TNAU).
- మైదానాలకు జెర్సీ సంకరం, కొండలకు HF సంకరం. జెర్సీ సంకర ఆవులు మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉంటాయి, వేడిని బాగా తట్టుకుంటాయి, తమ స్థానిక తల్లుల కంటే 2–3 రెట్లు పాలు ఇవ్వగలవు; HF సంకర ఆవులు ఎక్కువ పాలు ఇస్తాయి, కానీ ఆ పాలలో వెన్న తక్కువ, అవి వేడిని, ఉష్ణమండల వ్యాధులను అంత బాగా తట్టుకోలేవు (TNAU). తమిళనాడులో జెర్సీ సంకర ఆవులను ఎక్కువగా మైదాన ప్రాంతాల్లో, HF సంకర ఆవులను తగిన చల్లని ప్రాంతాల్లో పెంచుతారు (తమిళనాడు పశుసంవర్ధక శాఖ).
- పెద్ద సంకర ఆవులకు మేత కూడా ఎక్కువే. HF సంకర ఆవులు పెద్దగా ఉంటాయి, వాటికి ఎక్కువ మేత కావాలి; సరిగా మేపకపోతే వాటిలో చూడి కట్టే సమస్యలు ఎక్కువ (TNAU).
- మీ సొంత ఆవులకు చూడి కట్టిస్తున్నారా? ఆ వీర్యం ఏ జాతిది, అందులో విదేశీ రక్తం ఎంత అని కృత్రిమ గర్భధారణ చేసే సిబ్బందిని అడగండి; మీ రాష్ట్ర బ్రీడింగ్ విధానాన్ని పాటించమని NDDB సలహా ఇస్తుంది (NDDB). చూడండి: ఆవు, గేదెల చూడి: ఎద లక్షణాలు, కృత్రిమ గర్భధారణ, ఈనడం.
పాడి జాతుల పోలిక
ప్రతి పేరును నొక్కితే ఆ జాతి పేజీ తెరుచుకుంటుంది — అందులో జాతుల రిజిస్టర్ నుండి తీసుకున్న పాల అంకెలు ఉంటాయి. ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే; కాబట్టి జాతి గుర్తులను మీరే సరిచూసుకోండి.
| ఆవు జాతి | సొంత ప్రాంతం | దేని కోసం పెంచుతారు | తెలుసుకోవాల్సినవి |
|---|---|---|---|
| గిర్ | సౌరాష్ట్ర, గుజరాత్ | పాలు | ఎరుపు లేదా ఎరుపు చుక్కలు; పొడవాటి, మడత పడిన చెవులు |
| సాహివాల్ | పంజాబ్, రాజస్థాన్ | పాలు | ఎర్రటి గోధుమ రంగు, వదులుగా ఉండే చర్మం |
| రెడ్ సింధీ | పాకిస్తాన్; భారతదేశంలో వ్యవస్థీకృత ఫారాలు, వాటిలో కొన్ని తమిళనాడు, కేరళల్లో | పాలు | ముదురు ఎరుపు నుండి పసుపు కలిసిన ఎరుపు వరకు |
| థార్‌పార్కర్ | పశ్చిమ రాజస్థాన్, కచ్ | పాలు, పొలం పనులు | తెలుపు లేదా లేత బూడిద రంగు; ఎడారి జాతి |
| దేవని | బీదర్ (కర్ణాటక), లాతూర్ (మహారాష్ట్ర) | పాలు, పొలం పనులు | నలుపు-తెలుపు మచ్చలు |
| మల్నాడ్ గిడ్డ | మల్నాడ్ కొండ జిల్లాలు, కర్ణాటక | పాలు, పొలం పనులు, ఎరువు | చిన్నది, ఎక్కువగా నలుపు; భారీ వర్షాలు పడే కొండ ప్రాంతాలు |
| వెచూర్ | కొట్టాయం, అలప్పుళ, పత్తనంతిట్ట, కాసరగోడ్, కేరళ | పాలు, ఎరువు | చాలా చిన్నది |
| పుంగనూరు | ఉమ్మడి చిత్తూరు జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ | పొలం పనులు, పాలు | చాలా పొట్టిది |
| జెర్సీ | జెర్సీ దీవి, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (విదేశీ జాతి) | పాలు | అన్నిటికంటే చిన్న పాడి జాతి, ఎరుపు కలిసిన లేత గోధుమ రంగు; దీని సంకర ఆవులు మైదాన ప్రాంతాలకు తగినవి |
| హోల్‌స్టీన్ ఫ్రీసియన్ (HF) | ఫ్రీస్‌ల్యాండ్, నెదర్లాండ్స్ (విదేశీ జాతి) | పాలు | అన్నిటికంటే పెద్ద పాడి జాతి, నలుపు-తెలుపు; దీని సంకర ఆవులు చల్లని కొండ ప్రాంతాలకు తగినవి |
| గేదె జాతి | సొంత ప్రాంతం | దేని కోసం పెంచుతారు | తెలుసుకోవాల్సినవి |
|---|---|---|---|
| ముర్రా | హర్యానా | పాలు, కొంత పని | కారు నలుపు, పొట్టిగా చుట్టుకున్న కొమ్ములు; స్థానిక గేదెలను మెరుగుపరచడానికి దేశమంతటా వాడుతారు |
| సూర్తి | మధ్య, దక్షిణ గుజరాత్ | పాలు | మధ్యస్థ పరిమాణం, గోధుమ నుండి వెండి బూడిద రంగు వరకు; బరువైన జాతుల కంటే తక్కువ తింటుంది |
| మెహసానా | ఉత్తర గుజరాత్ | పాలు | ఎక్కువగా నలుపు; నిలకడగా పాలు ఇస్తుంది, క్రమం తప్పకుండా ఈనుతుంది |
| జాఫరాబాది | సౌరాష్ట్ర, గుజరాత్ | పాలు, బరువైన పనులు | భారతదేశంలో అత్యంత బరువైన జాతి; బరువైన, కిందికి వాలిన కొమ్ములు |
| పండర్‌పురి | షోలాపూర్, సాంగ్లీ, కొల్హాపూర్, మహారాష్ట్ర | పాలు, కొంత పని | నలుపు, చాలా పొడవాటి కొమ్ములు |
| ధార్వాడి | ఉత్తర కర్ణాటక, ధార్వాడ్ చుట్టుపక్కల | పాలు | నలుపు; దీని పాలతో ధార్వాడ్ పేడా మిఠాయి తయారవుతుంది |
| తోడా | నీలగిరి, తమిళనాడు | పాలు, పని | మేపు మీద పెరిగే, లేత పసుపు-గోధుమ నుండి బూడిద రంగు వరకు ఉండే కొండ గేదె; పాలలో వెన్న చాలా ఎక్కువ |
| బర్గూర్ గేదె | బర్గూర్ కొండలు, ఈరోడ్, తమిళనాడు | పాలు, ఎరువు | చిన్నది, గోధుమ రంగు; అడవిలో మేపుతారు; పాలు ఎక్కువగా ఇంట్లోనే వాడుకుంటారు |
ఆధారాలు: దేశీ ఆవులు, గేదెలు — ICAR-NBAGR; జెర్సీ, HF — TNAU, TNAU; ధార్వాడి — ICAR-CIRB.
తమిళనాడులో నమోదైన సొంత పశు జాతులు — కాంగేయం, ఉంబ్లచేరి, పులికుళం, బర్గూర్ — ప్రధానంగా పొలం పనుల కోసమే అభివృద్ధి చేసినవి; హళ్లికర్, అమృత్‌మహల్, ఖిల్లారి, కృష్ణా వ్యాలీ, ఒంగోలు, పొడ తూర్పు కూడా అంతే: చూడండి తమిళనాడు దేశీ పశువులు.
కట్టుతరైలో మీ దగ్గర్లోని ఆవులు, ఎద్దులను కనుగొనండి
మీ ఊరికి దగ్గర్లోని రైతులు నేరుగా అమ్ముతున్న ఆవులు, దూడలు, ఎద్దులను ఫోటోలు, ఊరి పేరు, దూరంతో చూడండి. దళారులు లేరు. రైతుకు కాల్ చేయండి లేదా చాట్ చేయండి; డబ్బు ఇచ్చే ముందు మీ కళ్ల ముందే చేతితో పాలు పితికించి చూసి, పశువును మీరే సరిచూసుకోండి.
ఏదైనా ప్రత్యేక జాతి కావాలా? కాంగేయం, హళ్లికర్, గిర్ వంటి జాతి పేరును కట్టుతరై యాప్‌లో వెతకండి.
మంచి పాడి పశువు గుర్తులు
- ఆకారం: చురుకుగా, ఆడ లక్షణాలతో కనిపించాలి; శరీరం త్రికోణాకారంలో (చీల ఆకారంలో) ఉండాలి, కళ్లు మెరుస్తూ, మెడ సన్నగా ఉండాలి (TNAU).
- పొదుగు: శరీరానికి బాగా అతుక్కుని, ముందుకు విస్తరించి ఉండాలి; దాని మీద పాల నరాల అల్లిక కనిపించాలి; వేలాడకూడదు, మరీ కండగా ఉండకూడదు, నడిచేటప్పుడు పక్కలకు ఎక్కువగా ఊగకూడదు (TNAU, NDDB).
- చనుమొనలు: పొదుగులోని నాలుగు భాగాలు స్పష్టంగా తెలియాలి, నాలుగు చనుమొనలు సరైన చోట అమరి ఉండాలి (TNAU).
- శరీర స్థితి: 5 పాయింట్ల స్కేలుపై 3–4 స్కోరు — మరీ బక్కగా గానీ, మరీ లావుగా గానీ ఉండకూడదు; సులువుగా నడవాలి, సులువుగా లేవాలి (NDDB).
- స్వభావం: ప్రశాంతంగా ఉండాలి; కొత్తవారు పితికినా ఒప్పుకోవాలి (TNAU).
- వయసు: మొదటి ఐదు ఈతల్లోనే పాల దిగుబడి అత్యధికంగా ఉంటుంది; కాబట్టి మొదటి లేదా రెండో ఈతలో ఉన్న ఆవును ఎంచుకోండి (TNAU). పళ్లను బట్టి దాని వయసు సరిచూడండి: చూడండి పళ్లను బట్టి వయసు.
చాలామంది చేసే తప్పులు
- దానికి కావాల్సిన పచ్చి మేత, పశువుల దాణా, నీళ్లు లేకుండానే ఎక్కువ పాలు ఇచ్చే సంకర జాతి ఆవును కొనడం.
- నీడ, చల్లబరిచే ఏర్పాట్లు లేకుండా వేడిగా ఉండే మైదాన ప్రాంతాల్లో HF సంకర ఆవులను పెంచడం.
- పొదుగు పరిమాణాన్ని బట్టి ఆవును అంచనా వేయడం.
- జాతిని నిర్ధారించుకోలేని పశువుకు ఆ జాతి ధర చెల్లించడం.
- ఎండాకాలంలో మునగడానికి గానీ, జల్లు స్నానానికి గానీ నీళ్లు లేకుండానే గేదెలను ఎంచుకోవడం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అన్నిటికంటే మంచి పాడి జాతి ఏది?
దీనికి ఒకే జవాబు లేదు. NDDB దృష్టిలో మంచి పాడి పశువుకు గీటురాయి: సంవత్సరానికి ఒక దూడ, వ్యాధులను తట్టుకునే శక్తి, తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ పాలు (NDDB). ఈ పరీక్షలో ఏ జాతి నెగ్గుతుందనేది మీ మేత, నీళ్లు, వాతావరణాన్ని బట్టి ఉంటుంది.
ఆవుల కంటే గేదెలతో ఎక్కువ డబ్బు వస్తుందా?
ఎప్పుడూ కాదు. వెన్న ఎక్కువ ఉన్న పాలకు సంఘం లీటరుకు ఎక్కువ చెల్లిస్తుంది, గేదె పాలలో వెన్న ఎక్కువ. కానీ బాగా మేపిన సంకర జాతి ఆవు కంటే గేదె సాధారణంగా తక్కువ లీటర్లు ఇస్తుంది, ఆలస్యంగా, తక్కువ సార్లు ఈనుతుంది (NDDB). మీ సొంత సంఘం రేట్ చార్ట్‌తో, సంవత్సరం మొత్తం పాలకు ఎంత డబ్బు వస్తుందో పోల్చి చూడండి.
పాలు అమ్మడానికి దేశీ ఆవులు బాగుంటాయా?
గిర్, సాహివాల్ వంటి దేశీ పాడి జాతులు స్థానిక పని జాతుల కంటే చాలా ఎక్కువ పాలు ఇస్తాయి (ICAR-NBAGR); దేశీ పశువులు వేడిని, తక్కువ నాణ్యత గల మేతను బాగా తట్టుకుంటాయి. కానీ భారతదేశంలోని ఫారాల్లో అవి బాగా మేపిన సంకర జాతి ఆవుల కంటే తక్కువ పాలు ఇస్తాయి (NDDB); కాబట్టి మేత, నీళ్లు తక్కువగా ఉన్న ఫారాలకు అవి సరిపోతాయి.
మైదాన ప్రాంతాల్లో HF సంకర ఆవును పెంచవచ్చా?
కష్టం. HF సంకర ఆవులు వేడిని తక్కువగా తట్టుకుంటాయి కాబట్టి వాటిని చల్లని కొండ ప్రాంతాలకు, జెర్సీ సంకర ఆవులను మైదాన ప్రాంతాలకు TNAU సూచిస్తుంది (TNAU). వేడిగా ఉండే జిల్లాలో HF సంకర ఆవులను పెంచితే, నీడ, చల్లబరిచే ఏర్పాట్లు, పుష్కలంగా నీళ్లు ప్లాన్ చేసుకోండి: చూడండి పశువులను చల్లగా ఉంచడం.
తరువాత
డబ్బు చెల్లించే ముందు పశువును ఎలా సరిచూడాలో తెలుసుకోవడానికి తర్వాత ఇది చదవండి: పాడి ఆవు లేదా గేదెను ఎలా కొనాలి: పరీక్షలు, పత్రాలు. మీ దగ్గర్లోని రైతులు ఏ జాతులు అమ్ముతున్నారో చూడటానికి అమ్మకానికి ఉన్న ఆవులను, అమ్మకానికి ఉన్న గేదెలను చూడండి.