ಬಿದರಿ ಆಡು: ತೂಕ, ಉಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾಕಣೆ

ಬಿದರಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ, ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕಪ್ಪು ಆಡು. ICAR-NBAGR ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡು ಆಡು ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು; ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಯುವುದರಿಂದಲೇ ಬದುಕುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸಲದ ನಂತರ ಆಗಾಗ ಅವಳಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ (NBAGR ನೋಂದಣಿ ಪಟ್ಟಿ, NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ).

ಬಿದರಿ ಆಡನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ

• ಬಣ್ಣ: ಕಪ್ಪು. ಕೆಲವು ಆಡುಗಳ ಕಿವಿ, ಹಣೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ; ಮೂತಿ, ಕಣ್ಣುರೆಪ್ಪೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೊರಸುಗಳು ಕಪ್ಪು (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ). ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ 20 ಹಿಂಡುಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 73% ಆಡುಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಕಪ್ಪು, 18% ಬಿಳಿ ತೇಪೆಗಳಿರುವ ಕಪ್ಪು, ಮತ್ತು 9% ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವಾಗಿದ್ದವು (KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ).
• ತಲೆ ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳು: ನೇರವಾದ ಹಣೆ, ಕೆಳಗೆ ಜೋತುಬಿದ್ದ ಉದ್ದವಾದ ಕಿವಿಗಳು.
• ಕೊಂಬುಗಳು: ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಡುಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಾಗಿದ ಕೊಂಬುಗಳಿರುತ್ತವೆ; ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 9% ಆಡುಗಳಿಗೆ ಕೊಂಬು ಇರಲಿಲ್ಲ (KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ).
• ಗಾತ್ರ: ಮಧ್ಯಮ; ಭುಜದ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 75–79 ಸೆಂ.ಮೀ ಎತ್ತರ. ಎರಡು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಆಡುಗಳ ಸರಾಸರಿ ತೂಕ ಸುಮಾರು 33–37 ಕೆಜಿ (ಹೋತಗಳು) ಮತ್ತು 30–32 ಕೆಜಿ (ಹೆಣ್ಣು ಆಡುಗಳು) (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ, KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ).
• ಕೆಚ್ಚಲು: ಸಣ್ಣದು ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು — ಈ ತಳಿಯ ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಿದರಿ ಆಡುಗಳನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ

• ಮಾಂಸ. ಬಿದರಿಯನ್ನು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ; ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಇದರ ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ). ಹಲವು ಗಂಡು ಮರಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 6 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಾರೆ (KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ).
• ಹೆಚ್ಚು ಮರಿಗಳು. ಹೆಣ್ಣು ಆಡು ಮೊದಲ ಸಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವಳಿ ಮರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ. NBAGR ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಸಲ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 1.7 ಮರಿಗಳು; KVAFSU ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 40% ಹೆಣ್ಣು ಆಡುಗಳು ಅವಳಿ ಮತ್ತು 5% ತ್ರಿವಳಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದವು (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ, KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ).
• ಬೇಗ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಆಡುಗಳು ಸುಮಾರು 16–18 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ 8–9 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ, KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ). NBAGR ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಆಡು ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ 6 ರಿಂದ 11 ಸಲ ಮರಿ ಹಾಕಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು (NBAGR ಅಧ್ಯಯನ).
• ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟು. ಬಿದರಿ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಯಿಸಿಯೇ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು NBAGR ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ).

ಬಿದರಿ ಆಡುಗಳ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶ

ಬಿದರಿಗೆ ಬೀದರ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಕಲಬುರಗಿ (ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು — ಬೀದರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕವು ತೆಲಂಗಾಣದ ನಿಜಾಮಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮೇದಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಲಾತೂರ್, ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ನಾಂದೇಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರುವ ಕಡೆ (NBAGR ಅಧ್ಯಯನ, KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ). ಇದು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ (ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ) ಪ್ರದೇಶ; ಬೇಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಬಿಸಿ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 827 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆ. ಈ ಆಡುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅವು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹರಡಿದವು (NBAGR ಅಧ್ಯಯನ). 2016ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,10,000 ಬಿದರಿ ಆಡುಗಳಿವೆ ಎಂದು NBAGR ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ).

ಬಿದರಿ ಆಡುಗಳ ಸಾಕಣೆ

• ಮೇಯುವ ತಳಿ. ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುಗಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 10 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪಾಳು ಭೂಮಿ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ 5–6 ಕಿ.ಮೀ ನಡೆದು ಮೇಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸರಳವಾದ ತೆರೆದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ (KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ). ಹೋತಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಆಡುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಳು ಅಥವಾ ಪಶು ಆಹಾರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
• ಹವಾಮಾನ. ಬಿದರಿ ಬಿಸಿಯಾದ, ಒಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇದನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದ ತಳಿಯನ್ನು ತರುವ ಬದಲು, ನಿಮ್ಮ ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ತಳಿಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೋತಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ICAR-CIRG ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ (ICAR-CIRG).
• ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮೇವು. ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಬಿದರಿಯನ್ನು ಮೇಯಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮೇವು ಕೊಡುವ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಮೇಯಿಸುವ ಜಾಗ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ದಿನಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆ ಮೇಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಯ್ದ ಮೇವು — ಹೀಗೆ ಯೋಜಿಸಿ; ನೋಡಿ: ಮೇವು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು.
• ಆರೋಗ್ಯ. KVAFSU ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ರೈತರು ರಾಜ್ಯ ಪಶುವೈದ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ 3 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಡುಗಳಿಗೆ ಜಂತುಹುಳು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಪಿಪಿಆರ್ ಹಾಗೂ ಕರುಳು ಬೇನೆ ವಿರುದ್ಧದ ಲಸಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು (KVAFSU ಅಧ್ಯಯನ). ನಿಮ್ಮ ಆಡುಗಳಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಜಿಸಿ.

ಬಿದರಿ ಆಡು ಖರೀದಿಸುವಾಗ

• ತಳಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಕಪ್ಪು ಮೈ (ಬಿಳಿ ಇದ್ದರೆ ಕಿವಿ, ಹಣೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ), ಕಪ್ಪು ಮೂತಿ, ಕಣ್ಣುರೆಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಗೊರಸುಗಳು, ನೇರವಾದ ಹಣೆ, ಜೋತುಬಿದ್ದ ಉದ್ದ ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ದೇಹ.
• ಆಡು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದಿ ಆಡುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು. ಬಿದರಿ ನೆರೆಯ ಆಡುಗಳಿಗಿಂತ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ (ಜೆನೆಟಿಕ್) ಬೇರೆ ಎಂದು NBAGR ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ (NBAGR ಅಧ್ಯಯನ), ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಿ ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ ಬೀದರ್ ಅಥವಾ ಕಲಬುರಗಿಯ ಗೊತ್ತಿರುವ ಹಿಂಡಿನ ಆಡನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.
• ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಳಿಗಳ ಆಡುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಯುವ ಕಡೆ, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ತಳಿಗಳು ಬೆರೆತುಹೋಗುತ್ತವೆ (ICAR-CIRG), ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯ ಆಡನ್ನು ಯಾವುದೋ ತಳಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಬಹುದು.
• ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿರುವ ತಳಿ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮಾತು. ಕಟ್ಟುತರೈ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಡನ್ನು ನೀವೇ ನೋಡಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅದರ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ.
• ತಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ತಳಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಹಿಂಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಆರಿಸಿ (ICAR-CIRG).

ನಂತರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ: ಆಡು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿ: ಆರೋಗ್ಯ, ವಯಸ್ಸು ನೋಡಿ, ಮೋಸ ತಪ್ಪಿಸಿ.

ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಬಿದರಿ ನೋಂದಾಯಿತ ತಳಿಯೇ?

ಹೌದು. ಭಾರತದ ತಳಿ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ICAR-NBAGR, ನಂದಿದುರ್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಬಿದರಿಯನ್ನೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೋಂದಾಯಿತ ಆಡು ತಳಿಯಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ (NBAGR ನೋಂದಣಿ ಪಟ್ಟಿ).

ಬಿದರಿ ಹಾಲಿನ ಆಡೇ?

ಅಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಇದರ ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಆಡುಗಳ ಕೆಚ್ಚಲು ಸಣ್ಣದು (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ).

ಬಿದರಿ ಹೆಣ್ಣು ಆಡು ಅವಳಿ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತದೆಯೇ?

ಆಗಾಗ ಹಾಕುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಲ ಅಲ್ಲ. ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ಸಲ ಸುಮಾರು 1.7 ಮರಿಗಳು (NBAGR ತಳಿ ದಾಖಲೆ).

ತಮಿಳುನಾಡು ಅಥವಾ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬಿದರಿ ಆಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕಬಹುದೇ?

ಸಾಕಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ತಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅದರ ಒಣ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ; ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಕಡಿಮೆ. ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ತಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿ: ಆಡಿನ ತಳಿ ಆಯ್ಕೆ ಹೇಗೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಳಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ.

ಮುಂದೆ

ಬಿದರಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ತಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿ: ಆಡಿನ ತಳಿ ಆಯ್ಕೆ ಹೇಗೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಳಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ; ಅಥವಾ ಅದರ ನೆರೆಯ ತಳಿ ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಪ್ಪು ಆಡು ಸೇಲಂ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ. ನೀವು ಸಿದ್ಧರಾದಾಗ, ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಆಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿ: ಆಡು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿ: ಆರೋಗ್ಯ, ವಯಸ್ಸು ನೋಡಿ, ಮೋಸ ತಪ್ಪಿಸಿ.