కన్ని ఆడు తమిళనాడు దక్షిణాన ఉన్న పొడి ప్రాంతానికి చెందిన మధ్యస్థ పరిమాణం గల మాంసం మేక. నల్లని ముఖానికి రెండు వైపులా పై నుండి కిందికి ఉండే తెల్లని చారను బట్టి దీన్ని సులువుగా గుర్తించవచ్చు. ఆ రాష్ట్రంలో నమోదైన మూడు మేక జాతుల్లో ఇది ఒకటి; విరుదునగర్, తూత్తుకుడి, తెంకాశి జిల్లాలు దీని సొంత ప్రాంతం. అసలైన కన్ని మేకను ఎలా గుర్తించాలో, అది ఏమి ఇస్తుందో, కొనే ముందు ఏమి సరిచూడాలో ఈ పేజీ చెబుతుంది.
ఎలా గుర్తించాలి
- రంగు: నలుపు; ముఖానికి రెండు వైపులా, కొమ్ము మొదలు నుండి నోటి మూల వరకు ఒక తెల్లని చార ఉంటుంది. పొట్ట కింది భాగం, కాళ్ల లోపలి వైపు తెల్లగా ఉంటాయి; చెవుల అంచుల వెంట ఒక తెల్లని గీత ఉంటుంది; చాలా మేకలకు మెడకు రెండు వైపులా ఒక తెల్లని మచ్చ గానీ గీత గానీ ఉంటుంది (ICAR-NBAGR).
- రెండు రంగు రకాలు: తెల్లని గుర్తులు ఉన్న మేకలను రైతులు పాల్ కన్ని అని, ఆ గుర్తులు తెలుపుకు బదులు ఎర్రటి గోధుమ రంగులో ఉండే మేకలను చెన్ కన్ని అని పిలుస్తారు (TNAU).
- తల, చెవులు: తిన్నని ముఖం, మధ్యస్థం నుండి వెడల్పాటి నుదురు; 16 సెం.మీ. కంటే పొడవైన, ఆకు ఆకారంలో ఉండే చెవులు సగం వరకు కిందికి వేలాడుతాయి.
- కొమ్ములు: రెండు; ఎక్కువగా వెనక్కి, బయటికి తిరిగి ఉంటాయి; పోతులకు మధ్యస్థ పరిమాణంలో, ఆడ మేకలకు చిన్నగా ఉంటాయి.
- గడ్డం: సుమారు సగం పోతులకు (55%), కొన్ని ఆడ మేకలకు (15%) గడ్డం ఉంటుంది.
- పరిమాణం, బరువు: ఎత్తైన మేక. ఎదిగిన పోతులు సగటున సుమారు 34 కిలోలు, ఆడ మేకలు సుమారు 28 కిలోలు బరువు ఉంటాయి (ICAR-NBAGR).
దేనికి ఉపయోగపడుతుంది
- మాంసం. NBAGR కన్ని ఆడును మాంసం జాతిగా వర్గీకరిస్తుంది (ICAR-NBAGR); తమిళనాడు మేక జాతులను ప్రధానంగా మాంసం, చర్మం కోసమే పెంచుతారని TNAU చెబుతుంది (TNAU).
- పెరుగుదల. పిల్లలు పుట్టినప్పుడు సుమారు 2 కిలోలు, 6 నెలలకు సుమారు 12 కిలోలు, 1 సంవత్సరానికి 21–22 కిలోలు ఉంటాయి.
- పిల్లలు. ఒక్కో ఈతకు సగటున సుమారు 1.9 పిల్లలు. జాతి సర్వేలో ఆడ మేకలను మొదటిసారి సుమారు 9 నెలల వయసులో దాటించారు; అవి సుమారు 14 నెలల వయసులో మొదటిసారి ఈనాయి, ఆ తర్వాత సుమారు ప్రతి 7 నెలలకు ఒకసారి ఈనాయి, జీవితకాలంలో మొత్తం 10–12 ఈతలు ఈనాయి (ICAR-NBAGR).
- పాలు. తక్కువ: ఈనిన మొదట్లో రోజుకు సుమారు 0.7 లీటరు, మూడో నెలకు సుమారు 0.4 లీటరుకు తగ్గుతుంది — పిల్లలకు సరిపోతుంది, అమ్మడానికి కాదు.
ఎక్కువగా ఎక్కడ కనిపిస్తుంది
NBAGR జాతి వివరణ పత్రం దీని సొంత ప్రాంతాన్ని చిన్నదిగా చూపిస్తుంది: విరుదునగర్ జిల్లాలోని సాత్తూరు, శివకాశి తాలూకాలు; తూత్తుకుడి జిల్లాలోని కోవిల్‌పట్టి, విలాత్తికుళం తాలూకాలు; ఇంకా శంకరన్‌కోవిల్ తాలూకా — ఈ జాతిని వివరించిన సమయంలో ఇది తిరునెల్వేలి జిల్లాలో ఉండేది, ఇప్పుడు తెంకాశి జిల్లాలో ఉంది (ICAR-NBAGR). NBAGR కన్ని ఆడును తమిళనాడు జాతిగా నమోదు చేసింది (జాతుల రిజిస్టర్). రైతులు దీన్ని ఆ ప్రాంతానికి చాలా బయట కూడా పెంచుతారు: ప్రభుత్వం 2013లో చేసిన జాతుల సర్వేలో సుమారు 7 లక్షల మేకలను కన్ని ఆడుగా నమోదు చేశారు (NBAGR డేటాబేస్).
కన్ని మేక కావాలా?
కన్ని మేకలు ఎక్కువగా ఉండే జిల్లాల మేకల ప్రకటనలు చూడండి, లేదా కట్టుతరై యాప్‌లో “కన్ని” అని వెతకండి. జాతిని అమ్మేవారే చెబుతారు; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. డబ్బు ఇచ్చే ముందు పశువును మీరే చూడండి.
1 నవం. 2026 నాటికి ఆ జిల్లాల్లో మేకల ప్రకటనలు:
పెంపకం చిట్కాలు
- పగలు బయట మేపడం, రాత్రి దొడ్డిలో. సొంత ప్రాంతంలో కన్ని మేకలు పగలు మందగా బయటికి వెళ్లి మేస్తాయి; రాత్రి మాత్రమే ఇంటి పక్కనే ఉండే బహిరంగ దొడ్లలో గానీ షెడ్లలో గానీ ఉంచుతారు. చెట్ల నుండి కొట్టిన కొమ్మలు, పొదలు, కోత తర్వాత పొలంలో మిగిలిన పంట అవశేషాలు, పొలం గట్ల మీది కలుపు మొక్కలే వాటి మేత (TANUVAS అధ్యయనం). మేత కోసం మందలు సాధారణంగా రోజుకు 5–10 కి.మీ. నడుస్తాయి (NBAGR డేటాబేస్).
- మేత తక్కువగా ఉండే నెలలకు ముందే ప్లాన్ చేసుకోండి. NBAGR రికార్డులో పెద్ద మేకలకు బయట మేపడంతో పాటు మేత, దాణా కూడా ఉన్నాయి (NBAGR డేటాబేస్). ఎండాకాలం కోసం పచ్చి మేత, ఎండు మేత ముందే సిద్ధం చేసుకోండి. చూడండి: మేకల మేత: పచ్చి మేత, దాణా మిశ్రమం, నీళ్లు.
- పిల్లలను జాగ్రత్తగా చూసుకోండి. TANUVAS అధ్యయనంలో సుమారు నాలుగు పిల్లల్లో ఒకటి చనిపోయింది; చాలామంది రైతులు ఏదైనా వ్యాధి అప్పటికే వ్యాపించినప్పుడు మాత్రమే టీకాలు వేయించారు (TANUVAS అధ్యయనం). అలా కాకుండా, పిల్లలకు త్వరగా జున్ను పాలు తాగించండి, వాటిని పొడిగా ఉంచండి, సమయానికి టీకాలు వేయించండి. చూడండి: మేక పిల్లల సంరక్షణ: జున్ను పాలు, మేత, పాలు మాన్పించడం, టీకాల క్యాలెండర్.
- దాటించడాన్ని మీ చేతిలో ఉంచుకోండి. అదే అధ్యయనంలో పోతులు సంవత్సరమంతా మందతోనే తిరిగాయి. పోతు తనకే పుట్టిన ఆడ పిల్లలతో దాటకుండా ఉండేందుకు ప్రతి 2–3 సంవత్సరాలకు పోతును మార్చండి. చూడండి: రక్తసంబంధం ఉన్న మేకలను దాటించకండి.
కొనేటప్పుడు చిట్కాలు
- ముందు ముఖం చూడండి. అసలైన కన్ని మేక నల్లగా ఉంటుంది; ముఖానికి రెండు వైపులా తెల్లని (లేదా ఎర్రటి గోధుమ రంగు) చార, తెల్లని పొట్ట, కాళ్ల లోపలి వైపు తెలుపు ఉంటాయి. చారలు లేని నల్ల మేక కన్ని కాదు; వీపు మీద గానీ పక్కల గానీ తెల్లని మచ్చలు ఉంటే అది సంకరం కావచ్చు.
- కొడి ఆడుతో పొరబడకండి. అదే ప్రాంతానికి చెందిన కొడి ఆడు తెల్లగా ఉండి, నలుపు లేదా ఎర్రటి గోధుమ రంగు మచ్చలతో ఉంటుంది; చాలా ఎత్తుగా, పొడవాటి మెడ, పొడవాటి శరీరంతో ఉంటుంది (TNAU). చూడండి: కొడి మేక జాతి: లక్షణాలు, బరువు, ఎక్కడ దొరుకుతుంది.
- సంకర మేకలు ఎక్కువగానే ఉంటాయి, కాబట్టి కన్ని పేరుతో అమ్మే మేక సంకరం కావచ్చు. ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. తల్లి మేకను, మందను చూడండి; తల్లిదండ్రులు ఎక్కడి నుండి వచ్చాయో అడగండి; పైన చెప్పిన లక్షణాలను మీరే సరిచూడండి.
- డబ్బు చెల్లించే ముందు ఆరోగ్యం, వయసు సరిచూడండి. దీని కోసం ఈ చెక్‌లిస్ట్‌ను, అందులోని పళ్ల పట్టికను వాడండి: మేకలను సురక్షితంగా కొనడం ఎలా: ఆరోగ్యం, వయసు, మోసాలు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కొత్తగా మొదలుపెట్టేవారికి కన్ని ఆడు మంచిదా?
కావచ్చు — మీరు దాని సొంత జిల్లాల్లో గానీ వాటికి దగ్గర్లో గానీ ఉంటే, మందను మేపడానికి స్థలం ఉంటే, మీ దగ్గర కొనేవారు ఈ జాతిని అడిగితే. సొంత ప్రాంతంలో పెంచే జాతులు సాధారణంగా దూరం నుండి తెచ్చిన జాతుల కంటే బాగా రాణిస్తాయి. చూడండి: మీ ప్రాంతానికి తగిన జాతి.
ఎదిగిన కన్ని మేక ఎంత బరువు ఉంటుంది?
సగటున పోతు సుమారు 34 కిలోలు, ఆడ మేక సుమారు 28 కిలోలు; 1 సంవత్సరం వయసులో 21–22 కిలోలు (ICAR-NBAGR). మీ మేకల బరువు మేత, సంరక్షణను బట్టి మారుతుంది.
పాల్ కన్నికి, చెన్ కన్నికి తేడా ఏమిటి?
గుర్తుల రంగు మాత్రమే: పాల్ కన్నికి తెల్లని గుర్తులు, చెన్ కన్నికి ఎర్రటి గోధుమ రంగు గుర్తులు (TNAU). రెండూ కన్ని ఆడే; NBAGR వీటిని ఈ జాతికి చెందిన రెండు ఉప రకాలుగా చూపిస్తుంది.
కన్ని మేకల పాలు పితకవచ్చా?
అవి తక్కువ పాలు ఇస్తాయి — మొదట్లో రోజుకు సుమారు 0.7 లీటరు — ఆ పాలు పిల్లలకే కావాలి. కన్ని మేకలను మాంసం కోసం పెంచండి; మీకు పాలు ముఖ్యమైతే, ఈ విభాగం చదవండి: ముందు మీ లక్ష్యం ఏమిటో చూడండి.
తరువాత
కన్ని మేకను తమిళనాడులోని ఇతర మేక జాతులైన కొడి ఆడు, సేలం బ్లాక్లతో పోల్చి చూడండి, లేదా అన్ని మేక, గొర్రె జాతులను చూడండి. మీ దగ్గర్లో కన్ని మేకలను కనుగొనడానికి అమ్మకానికి ఉన్న మేకలను చూడండి.