బోయర్ దక్షిణాఫ్రికాలో అభివృద్ధి చేసిన పెద్ద మాంసం మేక: ఒళ్లు తెల్లగా, తల, మెడ ఎరుపు-గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. భారతదేశంలో దీన్ని ఎక్కువగా స్థానిక మేకలతో సంకరం చేయడానికే వాడుతారు. మంచి మేత ఉంటే సంకర మేకలు త్వరగా పెరగగలవు, కానీ భారతీయ అధ్యయనాల్లో వాటిలో ఎక్కువ చనిపోయాయి, వాటికి దగ్గరి సంరక్షణ అవసరమైంది; కాబట్టి తక్కువ ఖర్చుతో బయట మేపే పద్ధతి కంటే బాగా నిర్వహించే ఫారాలకే బోయర్ సరిపోతుంది (ICAR-CIRG, KVASU సమీక్ష).
బోయర్ మేకను ఎలా గుర్తించాలి
- రంగు: తెల్లని ఒళ్లు, ఎరుపు-గోధుమ రంగు తల, మెడలో కొంత భాగం కూడా అదే రంగు; మెరుగుపరిచిన బోయర్ మేకల్లో ముఖం మధ్యలో పై నుండి కిందికి వెడల్పాటి తెల్లని చార ఉండటం మంచిదిగా భావిస్తారు (FAO).
- చెవులు: కొంచెం పొడవుగా, వెడల్పుగా, వేలాడుతూ ఉంటాయి.
- కొమ్ములు: సాధారణంగా పోతులకూ ఆడ మేకలకూ ఉంటాయి; పోతులకు వెనక్కి, బయటికి వంగిన బలమైన కొమ్ములు ఉంటాయి; కొన్ని మేకలకు కొమ్ములు ఉండవు.
- శరీరం: పెద్దగా, పొట్టి వెంట్రుకలతో ఉంటుంది; ఈ జాతి త్వరగా పెరగడానికి, బాగా కండలు పట్టడానికి పేరుంది (FAO, OUAT అధ్యయనం).
- బరువు: దక్షిణాఫ్రికాలో ఎదిగిన మగ మేకలు సుమారు 120–140 కిలోలు, ఆడ మేకలు సుమారు 70–90 కిలోలు ఉంటాయి. దక్షిణాఫ్రికా బయట బోయర్ మేకలు సాధారణంగా ఈ అంకెల కంటే చాలా తక్కువగానే ఉంటాయని FAO చెబుతుంది (FAO).
బోయర్ మేకలను దేని కోసం పెంచుతారు
- మాంసం. దక్షిణాఫ్రికాలోని ఈస్టర్న్ కేప్ రైతులు 1920ల నుండి మాంసం కోసం మెరుగైన బోయర్ జాతిని అభివృద్ధి చేశారు; దాని జాతి సంఘం 1959లో ఏర్పడింది (FAO, బోయర్ సమీక్ష).
- దక్షిణాఫ్రికాలో కవలలు. సుమారు సగం ఈతల్లో కవలలు, 7% ఈతల్లో మూడు పిల్లలు పుడతాయి (FAO).
- భారతదేశంలో సంకరం. ఒడిశాలోని ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బ్రీడింగ్ ఫారంలో చేసిన ప్రయోగంలో, రోజూ 8 గంటలు బయట మేపి, దాణా కూడా పెట్టినప్పుడు, బోయర్ సంకర పిల్లలు 9 నెలలకు సుమారు 15 కిలోలు ఉన్నాయి; స్థానిక పిల్లలు సుమారు 12.5 కిలోలు (OUAT అధ్యయనం).
- ఎక్కువ మరణాలు. అదే ప్రయోగంలో సంకర పిల్లలు ఎక్కువగా చనిపోయాయి: మొదటి 3 నెలల్లో 19% మగ సంకర పిల్లలు చనిపోగా, స్థానిక మగ పిల్లల్లో 11% చనిపోయాయి (OUAT అధ్యయనం). కేరళలో మంచి యాజమాన్యంలో బోయర్ × మలబారి సంకర మేకలు బాగా పెరిగాయి, కానీ అక్కడ అధ్యయనం చేసిన సంకర మేకల్లో మలబారి మేకల కంటే మరణాలు, శ్వాస సమస్యలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి (KVASU సమీక్ష).
బోయర్ మేకలు ఎక్కడివి
బోయర్ మేకలను దక్షిణాఫ్రికాలోని ఈస్టర్న్ కేప్‌లో, సోమర్‌సెట్ ఈస్ట్ చుట్టుపక్కల, అక్కడి స్థానిక మేకల నుండి అభివృద్ధి చేశారు (బోయర్ సమీక్ష, FAO). ఆ తర్వాత ఈ జాతిని చాలా దేశాలకు ఎగుమతి చేశారు (బోయర్ సమీక్ష). భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యానికి ముందే మిషనరీలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు బోయర్ మేకలను తీసుకొచ్చాయి; తర్వాత స్థానిక మేకలను బోయర్‌తో, ఇతర విదేశీ జాతులతో సంకరం చేశాయి (ICAR-CIRG). రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఫారాలు బోయర్ సంకరాలను పరీక్షించాయి — కేరళలో మలబారి మేకలతో (KVASU సమీక్ష), ఒడిశాలో (OUAT అధ్యయనం); చెన్నైలోని తన పరిశోధన ఫారంలో పెంచే జాతుల్లో TANUVAS బోయర్‌ను కూడా ఉంచింది (TANUVAS). బోయర్ భారతదేశంలో నమోదైన జాతుల్లో ఒకటి కాదు, కాబట్టి ఇక్కడ దీనికి సొంత జిల్లా అంటూ లేదు (NBAGR రిజిస్టర్).
బోయర్ మేక కావాలా?
కట్టుతరై భారతదేశమంతటా అందుబాటులో ఉంది. బోయర్ మేకల కోసం యాప్‌లో “బోయర్” అని వెతకండి, లేదా మీ దగ్గర్లో అమ్మకానికి ఉన్న మేకలను చూడండి. జాతిని అమ్మేవారే చెబుతారు; కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. డబ్బు ఇచ్చే ముందు మీరే చూడండి.
బోయర్ మేకలు, సంకర మేకల పెంపకం
- ప్రతిరోజూ మంచి మేత. సంకర మేకలు త్వరగా పెరగడం మేత మీదే ఆధారపడుతుంది: ఒడిశాలో పిల్లలకు బయట మేపడంతో పాటు ప్రతిరోజూ దాణా పెట్టారు (OUAT అధ్యయనం). దాణా లేకుండా అంతే బరువు వస్తుందని ఆశించకండి. చూడండి: మేకల మేత: పచ్చి మేత, దాణా మిశ్రమం, నీళ్లు.
- వేడి, తేమ. బోయర్ పొడి ప్రాంతాల్లోనే బాగా రాణిస్తుందని FAO చెబుతుంది (FAO). కేరళలో వేడిగా, తేమగా ఉండే వాతావరణానికి సంకర మేకల కంటే (బోయర్ సంకరాలతో సహా) మలబారి మేకలే బాగా అలవాటు పడ్డాయి (KVASU సమీక్ష). షెడ్‌ను పొడిగా, గాలి ఆడేలా ఉంచండి — చూడండి: పైకప్పు, గాలి.
- పిల్లలను దగ్గరగా గమనించండి. ఒడిశా ప్రయోగంలో మొదటి 3 నెలల్లోనే మరణాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి (OUAT అధ్యయనం). ఈ గైడ్‌ను, టీకాల క్యాలెండర్‌ను పాటించండి: మేక పిల్లల సంరక్షణ: జున్ను పాలు, మేత, పాలు మాన్పించడం.
- మీ రాష్ట్ర నియమాలు తెలుసుకోండి. మహారాష్ట్ర, కేరళ, ఇతర దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో స్పష్టమైన బ్రీడింగ్ ప్రణాళికలు లేకుండా విదేశీ జాతులతో ఇష్టానుసారంగా చేసిన సంకరం వల్ల లాభం తక్కువగా వచ్చిందని, సంకర మేకల్లో మరణాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని, అలాంటి సంకరాన్ని పరిశోధనగా మాత్రమే చేయాలని ICAR-CIRG 2024 విధాన పత్రం చెబుతుంది (ICAR-CIRG). కేరళ 2024 బ్రీడింగ్ విధానం ఏ జాతికీ చెందని నాటు మేకలతో నియంత్రిత సంకర ప్రయోగాలకు బోయర్‌ను ప్రతిపాదిస్తుంది; మలబారి, అట్టప్పాడి బ్లాక్ మేకలకు మాత్రం అదే జాతి పోతులను ప్రతిపాదిస్తుంది (KVASU సమీక్ష). మీ రాష్ట్రంలో ఏది అనుమతిస్తారో మీ పశుసంవర్ధక శాఖ కార్యాలయంలో అడగండి.
బోయర్ మేకలను లేదా సంకర మేకలను కొనడం
- "బోయర్" అంటే ఏమిటో అడగండి. బోయర్ పేరుతో అమ్మే మేక స్వచ్ఛమైనది కావచ్చు, మొదటి తరం సంకరం (సగం బోయర్) కావచ్చు, లేదా బోయర్ రక్తం కొద్దిగా మాత్రమే ఉన్న మేక కావచ్చు. ఎన్ని తరాల పాటు బోయర్ పోతులను వాడారో అడగండి; తల్లిదండ్రులను చూడండి.
- లక్షణాలను చూడండి: తెల్లని ఒళ్లు, ఎరుపు-గోధుమ రంగు తల, వెడల్పాటి వేలాడే చెవులు, పెద్ద, కండలు పట్టిన శరీరం. రంగు ఒక్కటే బోయర్ రక్తానికి రుజువు కాదు.
- ఎలా పెంచారో అడగండి. షెడ్‌లో దాణాతో పెరిగిన సంకర మేక బయట మేపితే చిక్కిపోవచ్చు; మీరు మేత పెట్టబోయే పద్ధతిలోనే మేత పెట్టే ఫారం నుండి కొనండి (చూడండి: అడగాల్సిన ప్రశ్నలు).
- హామీలు కాదు, రికార్డులు అడగండి: అమ్మేవారి సొంత మందలో, తెలిసిన వయసుల్లో ఉన్న బరువులు. పెరుగుదల మేత, సంరక్షణ మీద ఆధారపడుతుంది; కాబట్టి త్వరగా పెరుగుతుందనే హామీ కోసం ఎప్పుడూ అదనంగా డబ్బు చెల్లించకండి.
- ప్రకటనలోని జాతి పేరు అమ్మేవారు చెప్పే మాట మాత్రమే. కట్టుతరై దాన్ని సరిచూడదు. ఈ గైడ్ సహాయంతో మేకను మీరే సరిచూడండి: మేకలను సురక్షితంగా కొనడం ఎలా: ఆరోగ్యం, వయసు, మోసాలు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కొత్తగా మొదలుపెట్టేవారికి బోయర్ మంచిదా?
మొదటి అడుగుగా సాధారణంగా కాదు. బోయర్ సంకర మేకలు త్వరగా పెరగగలవు, కానీ వాటికి మెరుగైన మేత, షెడ్, సంరక్షణ కావాలి; భారతీయ అధ్యయనాల్లో స్థానిక మేకల కంటే వాటిలో ఎక్కువ చనిపోయాయి. ముందు ఒక స్థానిక జాతితో నేర్చుకోండి — చూడండి: మేక జాతిని ఎలా ఎంచుకోవాలి: దక్షిణాది జాతుల పోలిక.
నా దేశీ ఆడ మేకలను బోయర్ పోతుతో దాటించాలా?
ముందుగా మీ పశువైద్యశాలలో అడగండి. విదేశీ జాతులతో సంకరాన్ని ప్రణాళికాబద్ధమైన పరిశోధనగా మాత్రమే చేయమని ICAR-CIRG సిఫార్సు చేస్తుంది (ICAR-CIRG); కేరళ తన దేశీ జాతులను అదే జాతి పోతులతో మెరుగుపరుస్తోంది (KVASU సమీక్ష). మీరు ముందుకు వెళ్తే, సంకర ఆడ మేకను ఎప్పుడూ దాని సొంత తండ్రి పోతుతో దాటించకండి — చూడండి: రక్తసంబంధం ఉన్న మేకలను దాటించకండి.
వేడిగా, తేమగా ఉండే ప్రాంతాల్లో బోయర్ మేకలు బతకగలవా?
బతకగలవు, కానీ వాటికి మెరుగైన యాజమాన్యం కావాలి: కేరళలోని వేడి, తేమ వాతావరణంలో స్థానిక మలబారి మేకల కంటే సంకర మేకల్లో (బోయర్ సంకరాలతో సహా) మరణాలు, శ్వాస సమస్యలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి (KVASU సమీక్ష).
తరువాత
బోయర్‌ను మన దేశ జాతులతో పోల్చి చూడండి — ఉదాహరణకు కన్ని ఆడు, సేలం బ్లాక్, తలచేరి (మలబారి); స్వచ్ఛమైన జాతులు, సంకర జాతుల గురించి, జమునాపారి గురించి కూడా చదవండి. సిద్ధమైనప్పుడు అమ్మకానికి ఉన్న మేకలను చూడండి; వెళ్లేటప్పుడు ఈ గైడ్‌ను వెంట ఉంచుకోండి: మేకలను సురక్షితంగా కొనడం ఎలా: ఆరోగ్యం, వయసు, మోసాలు.